Examkin

Soru

Zorluk: KolayAkarsu Şekilleri

Türkiye’nin dağlık ve engebeli bir topoğrafyaya sahip olması, akarsuların akış hızlarının ve aşındırma güçlerinin yüksek olmasına neden olmuştur. Akarsu yatağındaki ani seviye farkları sonucunda oluşan şelalelerin döküldüğü yerlerde, suyun çarptığı zemini aşındırmasıyla meydana gelen yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Delta
  2. Dev KazanıCevap
  3. C
    Menderes
  4. D
    Kanyon Vadi
  5. E
    Birikinti Yelpazesi

Cevap

Şelalelerin döküldüğü yerlerde oluşan çukurluklar 'Dev Kazanı' olarak adlandırılır.
Doğru seçenek olan yer şekli, akarsuyun dik bir yamaçtan düştüğü yerlerde suyun enerjisinin zemini dairesel olarak oyması sonucunda oluşan dev kazanıdır. Bu şekil Türkiye'de şelalelerin yaygın olduğu (Erzurum-Tortum, Antalya-Düden vb.) bölgelerde sıklıkla görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Akarsu aşındırma faaliyetinin gerçekleştiği alanı belirleyin.
Akarsuyun şelale (çağlayan) yaparak döküldüğü bir seviye farkı tespit edildi.
Soruda şelalenin döküldüğü yerdeki yer şekli sorulmaktadır.
2
Düşen suyun fiziksel etkisini analiz edin.
Yüksekten düşen su ve taşıdığı materyaller çarptığı zemini dairesel bir biçimde oyar.
Yüksek enerjiyle çarpan su, mekanik aşındırma gücünü bu noktada yoğunlaştırır.
3
Oluşan yer şeklini isimlendirin.
Zeminde oluşan bu büyük ve derin çukurlara 'dev kazanı' adı verilir.
Dev kazanı, akarsu aşındırma şekillerinden biridir ve doğrudan şelale oluşumuna bağlıdır.

Anahtar Kavram

Akarsu Aşındırma Şekilleri: Dev Kazanı

İpuçları

1
Şelale (çağlayan) olan yerlerde suyun düştüğü zemine odaklanın.
2
Bu yer şekli, akarsuyun yatağındaki dikliklerin alt kısmında oluşan dairesel bir oyuktur.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de şelalelerin en çok hangi bölgelerde yaygın olduğunu ve buna bağlı olarak bu şeklin nerelerde görülebileceğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Akarsu Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru