Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasını takip eden süreçte İtilaf Devletleri; antlaşmanın terhis, silahsızlanma ve stratejik haberleşme-ulaşım ağlarının denetimine ilişkin hükümlerini hızla yürürlüğe koyarak Osmanlı topraklarını fiilen işgale başlamıştır. Bu haksız işgaller karşısında Anadolu halkının ilk aşamada merkezî ve nizami bir ordu harekâtı yerine; bölgesel kongreler toplama, Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri kurma ve Kuva-yı Millîye birlikleri oluşturma yoluna gitmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ABölgesel direniş cemiyetlerinin kuruluş amaçlarının en başından itibaren saltanat ve hilafet rejimini tasfiye ederek yeni bir devlet düzeni kurmaya odaklanması
- BWilson İlkeleri'nin Osmanlı sınırları içerisindeki Türk nüfusun egemenlik hakkını kesin güvenceye bağlamasıyla silahlı mücadele ihtiyacının bittiğine inanılması
- Osmanlı ordusunun terhis edilmesi ve İstanbul Hükûmetinin işgallere karşı teslimiyetçi tutumu nedeniyle oluşan otorite boşluğunun yerel inisiyatiflerle doldurulmak istenmesiCevap
- DAmasya Genelgesi'nde alınan kararlar gereğince Temsil Heyeti'nin bütün yurtta tek yürütme organı olarak teşkilatlanmasını tamamlamış olması
- EErzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar doğrultusunda Batı Anadolu'daki Kuva-yı Millîye birliklerinin doğrudan Genelkurmay Başkanlığına bağlanması
Cevap
Osmanlı ordusunun terhis edilmesi ve İstanbul Hükûmetinin işgallere karşı teslimiyetçi tutumu nedeniyle oluşan otorite boşluğunun yerel inisiyatiflerle doldurulmak istenmesi
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın terhis ve silahsızlanma şartları Osmanlı Devleti'nin düzenli savunma gücünü ortadan kaldırmıştır. İşgaller başladığında İstanbul Hükûmetinin teslimiyetçi ve sessiz tutum benimsemesi sebebiyle halk, can ve mal güvenliğini sağlamak için yerel direniş cemiyetleri (Müdafaa-i Hukuk) ve silahlı milis kuvvetleri (Kuva-yı Millîye) oluşturarak kendi bölgesini koruma yoluna gitmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mondros Ateşkes Antlaşması Sonrası İşgaller ve Halkın Direniş Örgütlenmesi
İpuçları
1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Osmanlı ordusunun mevcudu ve silahları üzerindeki kısıtlayıcı hükümlerini hatırlayınız.
2
İşgaller başladığında başkentin ve padişah hükûmetinin nasıl bir tavır takındığını ve bu tavrın Anadolu'da nasıl bir idari tablo yarattığını düşününüz.
3
Düzenli bir ordusu olmayan ve merkezden destek göremeyen bir halkın can güvenliğini sağlamak için yerel güçlere başvurmak zorunda kaldığı gerçeğini göz önüne alınız.
Daha Fazla Pratik
Mondros sonrası kurulan cemiyetlerin 'bölgesellikten ulusallığa' geçiş aşamalarını ve Sivas Kongresi'ndeki birleşme kararını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemiyle: Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi süreçleri Mondros sonrası ilk işgallerden ve ilk cemiyetlerin kuruluşundan sonra gerçekleştiği için bu gelişmeleri içeren seçenekler elenebilir.
Tahmini Süre:2m 0s