Osmanlı Devleti, donanmasını güçlendirmek amacıyla halktan toplanan bağışlar ve devlet bütçesiyle İngiltere'ye sipariş ettiği *Sultan Osman-ı Evvel* ve *Reşadiye* dretnotlarının bedelini ödemiş olmasına rağmen, İngiliz Hükûmeti savaş tehlikesini gerekçe göstererek bu gemilere el koymuş ve teslimatı durdurmuştur.
İngiltere'nin bu tek taraflı tutumunun Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na giriş sürecindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Aİttihat ve Terakki Hükûmeti'nin Almanya ile yürüttüğü diplomatik temasları tamamen durdurarak İngiltere yanlısı tarafsızlık politikasına dönmesini sağlamıştır.
- Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçarak Boğazlara sığınan Goeben ve Breslau zırhlılarının satın alındığının ilan edilmesine meşru bir diplomatik zemin hazırlamıştır.Cevap
- COsmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri ile olan diplomatik ilişkilerini derhâl keserek aynı gün Karadeniz'deki Rus limanlarına taarruz emri vermesine yol açmıştır.
- Dİtilaf Devletleri bloku içerisinde ciddi bir kriz oluşturarak İngiltere'nin Üçlü İtilaf ittifakından çıkarılmasına ve yalnızlaşmasına neden olmuştur.
- EOsmanlı yönetiminin kapitülasyonları kaldırma kararından vazgeçerek İngiltere ile kapitülasyonları genişleten yeni bir ticaret sözleşmesi imzalamasını zorunlu kılmıştır.
Cevap
Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçarak Boğazlara sığınan Goeben ve Breslau zırhlılarının satın alındığının ilan edilmesine meşru bir diplomatik zemin hazırlamıştır.
Osmanlı Devleti, bedelini peşin ödediği *Sultan Osman-ı Evvel* ve *Reşadiye* gemilerine İngiltere tarafından el konulması üzerine ortaya çıkan kamuoyu tepkisini ve diplomatik açmazı, Çanakkale Boğazı'na sığınan Alman zırhlıları *Goeben* ve *Breslau*'yu satın aldığını duyurarak lehine çevirmiştir. Tarafsızlık hukuku gereği bu gemilerin silahsızlandırılması gerekirken satın alma işlemi diplomatik bir kılıf olarak kullanılmış ve gemiler Osmanlı donanmasına katılarak fiilen savaşa girişin yolu açılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Giriş Süreci ve Yavuz-Midilli Olayı Diplomasisi
İpuçları
1
İngiltere'nin parası ödenen iki zırhlıya el koyması ile Akdeniz'den kaçıp Osmanlı'ya sığınan iki Alman zırhlısı arasındaki bağlantıyı düşününüz.
2
Uluslararası hukuka göre tarafsız bir devlet sığınan yabancı savaş gemilerini enterne etmek zorundadır; Osmanlı Devleti bu kuralı aşmak için ne yapmıştır?
3
Goeben ve Breslau gemilerine Yavuz ve Midilli adlarının verilip satın alındığının duyurulması, teslim alınamayan Sultan Osman ve Reşadiye dretnotlarının boşluğunu doldurma kılıfına dayandırılmıştır.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nin savaşa girmeden hemen önce tek taraflı olarak kaldırdığı kapitülasyonlara, müttefiki Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın verdiği tepkileri içeren sorular çözülebilir.
Alternatif Yöntem
Savaşa giriş sürecindeki sebep-sonuç zinciri incelendiğinde; 'Sipariş Edilen Gemilere El Konulması → Kamuoyu Tepkisi → Alman Gemilerinin Boğazlara Girişi → Satın Alma İlanı (Meşrulaştırma) → Karadeniz Baskını → Fiilen Savaşa Giriş' kronolojisi takip edilebilir.
Tahmini Süre:1m 0s