Balkan Savaşı’nda Edirne’nin Bulgarlara bırakılacağı endişesiyle Ocak tarihinde gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını’nın niteliği ve Türk siyasi tarihindeki yeri düşünüldüğünde, bu olayı Mart Vakası’ndan ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Mevcut anayasal düzeni (Meşrutiyet) hedef alan bir rejim karşıtı ayaklanma değil, kabine değişikliğini amaçlayan bir 'hükümet darbesi' olmasıCevap
- BPadişahı tahttan indirerek anayasal hakları kısıtlamayı ve mutlak monarşiyi yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir isyan hareketi olması
- COrdudaki 'Alaylı' kesimin, 'Mektepli' subayların getirdiği yeniliklere karşı çıkarak başlattığı gerici (irticai) bir eylem olması
- DHükümetin dış baskılarla meclisi kapatma kararı almasına karşı çıkan sivil bir halk hareketi olarak başlaması
- Eİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimden uzaklaştırılarak yerine Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın iktidara gelmesiyle sonuçlanması
Cevap
Bâb-ı Âli Baskını'nın Mart Vakası'ndan en temel farkı, rejimi yıkmayı değil, mevcut Meşrutiyet düzeni içerisinde sadece hükümeti (kabineyi) değiştirmeyi hedefleyen bir hükümet darbesi olmasıdır.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde ordunun (veya bir siyasi partinin askeri kanadının) sivil hükümeti zorla istifa ettirdiği ilk modern hükümet darbesidir. Bu olayı Mart Vakası'ndan ayıran en temel fark; Mart'ın mevcut anayasal düzeni (Meşrutiyet) yıkıp yerine eski düzeni (Mutlakiyet) getirmeyi amaçlayan 'rejim karşıtı' bir isyan olması, Bâb-ı Âli Baskını'nın ise rejime dokunmadan sadece 'hükümet' kadrosunu değiştirmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hükümet Darbesi vs. Rejim Değişikliği
İpuçları
1
Olayın bir 'hükümet darbesi' mi yoksa 'rejim değişikliği' mi olduğunu düşünün.
Daha Fazla Pratik
Bâb-ı Âli Baskını sonrası sadrazamlığa getirilen Mahmut Şevket Paşa'nın öldürülmesinin İttihatçıların baskı rejimini nasıl sertleştirdiğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s