Soru

Zorluk: Orta"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Belediye meclisinin son toplantısında gündeme gelen şehir planlaması ve altyapı projeleriyle ilgili hazırlanan raporlar, kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Kamu konutları yönetmeliğindeki değişikliklerin uygulanıp uygulanmayacağı henüz netlik kazanmadı mı?
  2. Şehir planlamasında ki estetik kaygılar, ekonomik gerçeklerle örtüştüğü sürece anlam kazanacaktır.Cevap
  3. C
    Her ne kadar bütçe kısıtlı olsa da altyapı çalışmalarının aksatılmadan sürdürülmesi planlanıyor.
  4. D
    Oysaki projenin teknik detayları incelendiğinde, öngörülen maliyetin çok daha düşük olduğu görülmektedir.
  5. E
    Personel alım ilanındaki şartları taşıyan adayların mülakat yerleri, kurumun internet sitesinde mi duyurulacak?

Cevap

Şehir planlaması ifadesindeki '-ki' eki sıfat türetme görevindedir ve sözcüğe bitişik yazılmalıdır.
Şehir planlamasındaki estetik kaygılar tamlamasında yer alan '-ki' eki, bir ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Türkçede sıfat yapan '-ki' eki her zaman kelimeye bitişik yazılır. Cümlede 'planlamasında ki' şeklinde ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki '-ki'nin görevini kontrol et.
Şehir planlamasındaki estetik kaygılar ifadesinde '-ki', hangi kaygılar sorusuna cevap vererek sıfat yapmıştır.
Sıfat yapan '-ki' eki her zaman bitişik yazılır.
2
Diğer seçeneklerdeki 'de' ve 'mi' kullanımlarını incele.
'kazanmadı mı' ve 'sitesinde mi' ifadelerindeki soru ekleri ayrıdır; 'olsa da' ifadesindeki 'da' bağlaçtır ve ayrıdır.
Soru ekleri ve bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır.
3
İstisnai durumları gözden geçir.
'Oysaki' kelimesi kalıplaşmış bir yapı olduğu için bitişik yazılır.
SOMBAHÇEM (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kuralı gereği bu bağlaçlar bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki '-ki'lerin yanına '-ler' çokluk ekini getirmeyi deneyin.
2
'-ki' eki getirildiğinde kelime anlamlı oluyorsa (planlamasındakiler) bitişik, anlamsız oluyorsa (öyle kiler) ayrı yazılmalıdır.
3
Şehir planlamasındaki kaygılar ifadesinde '-ki' eki isme bağlıdır ve hangi sorusuna cevap verir, bu yüzden bitişik yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

İstisnai olarak bitişik yazılan bağlaçları (SOMBAHÇEM) tekrar ederek bu konudaki karmaşıklığı giderebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bağlaç olan 'de'yi cümleden çıkarın; anlam bozulmuyorsa doğru yazılmıştır. 'ki' için ise kelimeye '-ler' ekleyerek sıfat/ilgi zamiri olup olmadığını teyit edin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla