Soru

Zorluk: OrtaÖncül Çözümleme ve Çıkarım

Bir kamu kurumunun evrak odasında bulunan Maliye, Personel, Hukuk, Arşiv ve Teftiş dosyaları; 11’den 33’e kadar numaralandırılmış üç katlı bir rafa yerleştirilecektir. En alttaki raf 11, en üstteki raf 33 olarak numaralandırılmıştır. Dosyaların raflara yerleşimiyle ilgili şunlar bilinmektedir:

- Her rafa en az bir dosya yerleştirilmiştir.
- Hukuk dosyası 33. raftadır.
- Maliye ve Personel dosyaları aynı raftadır.
- Teftiş dosyası, Arşiv dosyasının hemen bir üstündeki raftadır.
- Personel dosyası 22. rafta değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Arşiv dosyası 11. raftadır.
  2. B
    Teftiş dosyası 22. raftadır.
  3. Maliye ve Teftiş dosyaları farklı raflardadır.Cevap
  4. D
    Personel ve Arşiv dosyaları aynı raftadır.
  5. E
    Hukuk ve Teftiş dosyaları aynı raftadır.

Cevap

Maliye ve Teftiş dosyalarının farklı raflarda bulunduğu bilgisi tüm olasılıklarda sabit kalan kesin bir doğrudur.
Yapılan tablo analizlerinde Maliye dosyası ya 11. ya da 33. rafta yer alırken; Teftiş dosyası her zaman Arşiv dosyasının üzerinde olmak zorundadır. Maliye ve Teftiş'in aynı rafta yer alması durumu, hem 'Personel 22. rafta değildir' kuralını hem de 'Her rafa en az bir dosya' kuralını aynı anda sağlayan bir senaryo üretmediğinden, bu iki dosyanın her zaman farklı raflarda olduğu sonucu kesinlik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit ve olumsuz öncülleri analiz etme.
Hukuk dosyası 33. raftadır. Personel dosyası 22. rafta olmadığına göre ya 11. ya da 33. raftadır. Maliye ile aynı rafta oldukları için Maliye dosyası da 22. rafta olamaz.
Değişkenlerin hangi raflarda kesinlikle bulunamayacağını belirlemek çözüm alanını daraltır.
2
Bağıntılı öncülleri (Arşiv-Teftiş) değerlendirme.
Teftiş, Arşiv'in hemen üstündeyse Teftiş 11. rafta, Arşiv ise 33. rafta olamaz. Buna göre Teftiş 22 veya 33; Arşiv ise 11 veya 22. raftadır.
Göreceli konum belirten öncüller, dikey sıralama kurgusunun temelini oluşturur.
3
Her rafa en az bir dosya kuralıyla olasılıkları test etme.
Eğer Personel ve Maliye 33. rafta ise (Hukuk ile birlikte), alt rafların dolması için Arşiv 11, Teftiş 22 olmalıdır. Eğer Personel ve Maliye 11. rafta ise, Arşiv 11, Teftiş 22 veya Arşiv 22, Teftiş 33 olabilir. Her durumda Maliye ve Teftiş'in rafları çakışmaz.
Tüm öncülleri sağlayan geçerli senaryoları türeterek kesin yargıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Olasılık ve Kesinlik Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla