Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin yer şekilleri incelendiğinde; dağların uzanış doğrultusu, oluşum mekanizması ve litolojik yapısı bölgedeki beşerî ve ekonomik faaliyetleri doğrudan sınırlandırmaktadır. Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi Türkiye'deki dağların bu özelliklerinin ulaşıma veya iklime olan etkisiyle doğrudan ilişkilendirilemez?

  1. A
    Ege Bölgesi'nde denizel iklim etkisinin iç kesimlere kadar ulaşabilmesi
  2. B
    Orta Karadeniz'de yol yapım maliyetlerinin Doğu Karadeniz'e göre daha az olması
  3. Doğu Anadolu'daki volkanik dağların bir hat üzerinde dizilim göstermesiCevap
  4. D
    Akdeniz'de kıyı ile iç kesimler arasındaki bağlantının Sertavul ve Gülek gibi geçitlerle sağlanması
  5. E
    Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzeye bakan yamaçlarında bitki örtüsünün güneye göre daha gür olması

Cevap

Doğu Anadolu'daki volkanik dağların (Ağrı, Tendürek, Süphan, Nemrut) belirli bir hat üzerinde dizilmesi, ulaşıma veya iklime olan bir etkiden ziyade, bu dağların derinlerdeki bir fay hattı boyunca yüzeye çıkan magmatik faaliyetlerle oluştuğunu gösteren jeolojik bir özelliktir.
Volkanik dağların (Ağrı, Tendürek, Süphan, Nemrut) Doğu Anadolu'da Kuzeydoğu-Güneybatı doğrultusunda dizilmesi, bu dağların bir fay hattı boyunca oluştuğunu gösteren jeolojik bir kanıttır. Bu durum yer şekillerinin ulaşıma veya iklime olan bir sonucunu değil, dağların oluşum sürecindeki tektonik kontrolü ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki durumların 'neden-sonuç' ilişkisini analiz etme
Dört seçeneğin dağların ulaşıma veya iklime etkisini, bir seçeneğin ise dağların kendi oluşum düzenini açıkladığını fark etme.
Sorunun kökünde ulaşıma ve iklime olan etkiler sorgulanmaktadır.
2
Volkanik dağların dizilimini değerlendirme
Doğu Anadolu'daki volkanik konilerin doğrusal diziliminin bir zayıf hat (fay) kontrolünde gerçekleştiğini tespit etme.
Volkanizma faaliyetleri yer kabuğunun kırıklı yapısını takip eder.

Anahtar Kavram

Dağların ulaşıma ve iklime etkileri (özel konum) ile oluşum mekanizmalarının (tektonizma) ayrımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla