Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası’nın 2017 değişikliği sonrası hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçteki yasama-yürütme ilişkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    2017 değişikliği ile sıkıyönetim uygulaması anayasadan çıkarılmış; OHALOHAL ilan yetkisi Bakanlar Kurulundan alınarak doğrudan Cumhurbaşkanına verilmiştir.
  2. B
    Olağanüstü hal ilan kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı gün TBMMTBMM’nin onayına sunulur; Meclis tatildeyse derhal toplantıya çağrılır.
  3. C
    TBMMTBMM, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen OHALOHAL süresini onaylayabilir, kısaltabilir, tamamen kaldırabilir veya süreyi uzatabilir.
  4. Olağanüstü halin devamına gerek duyulması halinde Cumhurbaşkanı, süreyi her defasında altı ayı geçmemek üzere kendiliğinden uzatma yetkisine sahiptir.Cevap
  5. E
    Savaş hali haricinde, Meclis tarafından yapılacak olan süre uzatımları her defasında dört ayı geçemezken; ilk ilan süresi en fazla altı ay olabilir.

Cevap

Olağanüstü halin uzatılmasına (temdit) karar verme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Cumhurbaşkanının talebi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir; ayrıca uzatma süresi her defasında en fazla dört aydır.
Olağanüstü halin devamına karar verme yetkisi (temdit), Cumhurbaşkanının talebi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMMTBMM) aittir. Ayrıca bu uzatma kararı, savaş halleri dışında her defasında dört ayı geçemez. İfadede belirtilen 'Cumhurbaşkanının kendiliğinden uzatması' ve 'altı aylık süre' bilgileri anayasal hükümlerle bağdaşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal ilan yetkisini ve süresini belirleme
Cumhurbaşkanı, yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere OHALOHAL ilan edebilir.
Anayasa'nın 119. maddesi uyarınca ilan yetkisi yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına verilmiştir.
2
Meclisin onay ve denetim sürecini değerlendirme
İlan kararı Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMMTBMM onayına sunulur. Meclis süreyi kısaltabilir veya tamamen kaldırabilir.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetim yetkisini kullanması anayasal bir zorunluluktur.
3
Süre uzatımı (temdit) prosedürünü analiz etme
Uzatma kararı Cumhurbaşkanının istemi üzerine TBMMTBMM tarafından verilir. Her defasında uzatma süresi en fazla dört aydır (savaş hali istisnadır).
Anayasa, ilan süresi ile uzatma süresini ve bu işlemleri yapacak organları birbirinden kesin çizgilerle ayırmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetiminde Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHAL CBK) yargısal denetimi ve Mecliste görüşülme süreleri hakkındaki güncel hükümleri gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla