Türkiye'de özellikle Ege Bölgesi'ndeki akarsuların, denize döküldükleri alanlara yakın yerlerde 'menderes'ler (büklümler) oluşturarak aktıkları gözlemlenmektedir.
Bir akarsuyun yatağında menderesler oluşturarak akması, bu akarsuyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?
- Yatak eğiminin ve akış hızının azaldığınınCevap
- BAkarsu boyunun kısalmaya başladığının
- CAkış rejiminin yıl boyunca düzenli olduğunun
- DDerine aşındırma faaliyetlerinin hızlandığının
- EAkarsu havzasının kapalı havza özelliğinde olduğunun
Cevap
Akarsuyun menderes oluşturması, yatak eğiminin ve akış hızının azaldığını gösterir.
Menderesler, akarsuyun yatak eğiminin azaldığı yerlerde oluşan hem aşınım hem de birikim şeklidir. Eğimin azalması akarsuyun akış hızını düşürür, hızı azalan akarsu ise derine aşındırma gücünü kaybederek yana aşındırma yapmaya başlar ve büklümler oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Menderes Oluşumu ve Eğim İlişkisi
İpuçları
1
Menderesler genellikle düz ovalarda ve eğimin az olduğu yerlerde oluşur.
2
Su hızlı aktığı zaman mı yoksa yavaş aktığı zaman mı etrafındaki engellerden kaçarak büklümler oluşturur?
3
Ege akarsularının (Büyük ve Küçük Menderes gibi) denize döküldükleri yerlerin yer şekillerini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Menderes çizen bir akarsuyun hem aşındırma (çarpak) hem de biriktirme (yığınak) yapabildiğini unutmayın.
Tahmini Süre:45s