Soru

Zorluk: Çok zorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası’nda düzenlenen Olağanüstü Hal (OHAL) yönetimi ve bu dönemde çıkarılan Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma veya vatan ya da Cumhuriyete karşı kuvvetli ve fiili bir kalkışmanın ortaya çıkması gibi durumlarda süresi altı ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir.
  2. B
    Olağanüstü hal ilanı kararı, verildiği gün Resmi Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur; Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.
  3. C
    Olağanüstü hal süresini, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir ancak savaş hallerinde bu süre sınırı uygulanmaz.
  4. Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren otuz gün içinde Meclis’te görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.Cevap
  5. E
    Olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, hem şekil hem de esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Meclis tarafından onaylanma süresinin otuz gün olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu süre üç aydır.
Doğru yanıt olan seçenek, OHAL kararnamelerinin Meclis tarafından onaylanma süresini 'otuz gün' olarak belirterek hata yapmaktadır. 1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, OHAL süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve onay sürecini değerlendir
İlan yetkisi Cumhurbaşkanında (max 6 ay), onay ve uzatma yetkisi (max 4 ay) Meclis'tedir.
Anayasa m. 119 uyarınca yürütme ve yasama arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak gerekir.
2
OHAL kararnamelerinin yargısal denetimini kontrol et
Anayasa m. 148'e göre bu kararnameler aleyhine AYM'de iptal davası açılamaz.
Olağan dönem kararnameleri ile OHAL kararnameleri arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Kararnamelerin Meclis'teki görüşülme süresini kontrol et
Anayasa m. 119'da 2017 değişikliği ile gelen 'üç ay' kuralını tespit et.
Seçeneklerdeki 'otuz gün' ifadesinin anayasal metinle çeliştiğini belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Rejimi ve Kararnamelerin Hukuki Statüsü

İpuçları

1
OHAL kararnamelerinin yasama denetimi sürecindeki sürelere dikkat edin.
2
2017 değişikliği ile kararnamelerin Meclis tarafından onaylanması için belirli bir ay sınırı getirilmiştir.
3
Anayasa m. 119'da kararnamelerin düşmemesi için öngörülen süre 30 gün değil, 3 aydır.

Daha Fazla Pratik

OHAL kararnamelerinin kapsamı (hak ve hürriyetler) ile olağan dönem kararnameleri arasındaki farkları çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla