Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul ettikten sonra yerleşik yaşamın ve yeni inancın bir gereği olarak; burslu eğitim sisteminin uygulandığı Semerkant Medresesi'ni, sağlık hizmeti sunan 'bimaristan'ları ve hem askeri hem ticari amaçla kullanılan 'ribat'ları inşa etmişlerdir. Bu kurumsallaşma adımlarına rağmen devleti 'İkili Teşkilat' (doğu-batı) sistemine göre yönetmişler ve Hakaniye Türkçesi'ni resmi dil olarak kullanmaya devam etmişlerdir.

Karahanlılar'daki bu uygulamalar birlikte değerlendirildiğinde, bu devletin temel karakteri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    İslamiyet'in kabulüyle birlikte Orta Asya Türk geleneklerinin tamamen terk edildiği
  2. İslam medeniyetinin kurumsal yapıları ile Türk devlet geleneklerinin sentezlendiğiCevap
  3. C
    Gaznelilerde olduğu gibi etnik çeşitliliğin orduda temel yapı taşı haline getirildiği
  4. D
    Büyük Selçuklularda görülen resmi ve edebi dil olarak Farsçanın benimsendiği
  5. E
    Merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla geleneksel ikili yönetim anlayışına son verildiği

Cevap

İslam medeniyetinin kurumsal yapıları ile Türk devlet geleneklerinin sentezlendiği
Karahanlılar Devleti, İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk-İslam devletidir. Bu devletin en belirgin özelliği, İslam dininin getirdiği kurumları (medrese, bimaristan, ribat) benimserken, aynı zamanda Türk milli kimliğini ve yönetim geleneklerini (Türkçe, İkili Teşkilat) korumuş olmasıdır. Bu durum tarihçiler tarafından Türk ve İslam kültürlerinin harmanlandığı bir 'sentez' dönemi olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kurumsal unsurları analiz etme
Medrese, Bimaristan ve Ribat gibi yapılar İslam medeniyetiyle gelen yerleşik hayat kurumlarıdır.
Karahanlılar'ın İslam dünyasına entegrasyonunu anlamak için kurumları belirlemek gerekir.
2
Metindeki geleneksel unsurları analiz etme
Hakaniye Türkçesi ve İkili Teşkilat, İslamiyet öncesi Orta Asya Türk devlet geleneğine ait unsurlardır.
Milli kimliğin korunup korunmadığını tespit etmek için bu unsurlar incelenir.
3
İki unsuru birleştirerek sentez kavramına ulaşma
Yeni dinin kurumları ile eski kültürün yönetim ve dil özelliklerinin bir arada bulunması 'Türk-İslam Sentezi'ni oluşturur.
Metnin genelinde her iki kültürün de varlığını sürdürdüğü görülmektedir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Sentezi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla