Soru

Zorluk: Zorİşçi Problemleri

Bir tekstil fabrikasında bulunan iki sanayi tipi ütü makinesinden A makinesi bir siparişi tek başına 12 saatte, B makinesi ise aynı siparişi tek başına 18 saatte tamamlayabilmektedir. Siparişin yetiştirilmesi için iki makine aynı anda çalıştırılmaya başlanıyor. Başlangıçtan 3 saat sonra A makinesinde teknik bir arıza meydana geliyor ve makinenin çalışma kapasitesi yarıya düşüyor. B makinesi ise normal kapasitesiyle çalışmaya devam ediyor. Buna göre, siparişin kalan kısmı kaç saatte tamamlanır?

  1. A
    4,2
  2. B
    5
  3. 6Cevap
  4. D
    7,5
  5. E
    9

Cevap

Siparişin kalan kısmı 6 saatte tamamlanır
Makinelerin çalışma hızları belirlenip (A: 3 birim, B: 2 birim), ilk 3 saatte yapılan iş (15 birim) toplam işten (36 birim) çıkarılır. Kalan 21 birimlik iş için, A'nın hızı yarıya düşürülerek (1,5 birim) B ile toplanır (3,5 birim). 21 birimlik iş, 3,5 birimlik hızla 6 saatte biter.

Adım Adım Çözüm

1
İşin tamamını birim cinsinden tanımla (EKOK yöntemi)
İşin tamamı = 36 birim olsun. (12 ve 18'in en küçük ortak katı)
Kesirli sayılarla uğraşmamak için işin tamamına 12 ve 18'e bölünebilen bir değer verilir.
2
Makinelerin saatlik çalışma hızlarını (kapasitelerini) hesapla
A makinesinin hızı (VAV_A) = 36/12=336/12 = 3 birim/saat. B makinesinin hızı (VBV_B) = 36/18=236/18 = 2 birim/saat.
Hız = İş / Zaman formülü kullanılır.
3
İlk 3 saatte yapılan işi ve kalan işi hesapla
Birlikte hız = 3+2=53 + 2 = 5 birim/saat. 3 saatte yapılan iş = 5×3=155 \times 3 = 15 birim. Kalan iş = 3615=2136 - 15 = 21 birim.
Arıza öncesi normal hızlarla ne kadar ilerlendiği bulunur.
4
Arıza sonrası yeni hızları belirle
A makinesinin kapasitesi yarıya düştüğü için yeni hızı = 3/2=1,53 / 2 = 1,5 birim/saat. B makinesi değişmedi (22 birim/saat). Yeni toplam hız = 1,5+2=3,51,5 + 2 = 3,5 birim/saat.
Soruda belirtilen kapasite düşüşü hıza yansıtılır.
5
Kalan işin bitme süresini hesapla
Süre = Kalan İş / Yeni Hız = 21/3,5=621 / 3,5 = 6 saat.
Yol = Hız x Zaman bağıntısı (İş = Hız x Zaman) kullanılır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde çalışma hızı ile süre ters orantılıdır. Kapasite (hız) değişimlerinde, kalan iş miktarı üzerinden yeni bir hız denklemi kurulmalıdır.

İpuçları

1
İşin tamamına 12 ve 18'e tam bölünebilen bir sayı (örneğin 36 birim) vererek makinelerin saatlik hızlarını hesaplayın.
2
İlk 3 saatte toplam işin ne kadarının bittiğini bulun ve kalan iş miktarını belirleyin.
3
A makinesinin hızını yarıya indirin (3 birimden 1,5 birime). Şimdi B ile (2 birim) birlikte kalan işi ne kadar sürede bitireceklerini hesaplayın.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla