Akarsular, Türkiye'nin yer şekillenmesinde en geniş etki alanına sahip dış kuvvettir. Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri; aşındırma şekilleri, biriktirme şekilleri ve hem aşındırma hem biriktirme süreçlerinin etkili olduğu şekiller olarak üç ana grupta incelenir. Örneğin; sel sularının volkanik tüfleri aşındırmasıyla oluşan Peri Bacaları, karakteristik bir akarsu aşındırma şeklidir.
Buna göre, aşağıdaki yer şekillerinden hangisi oluşum süreci (temel dış kuvvet faaliyeti) bakımından Peri Bacaları ile aynı grupta yer almaz?
- AKırgıbayır
- BDev Kazanı
- CKanyon Vadi
- Dağ Eteği OvasıCevap
- EPeneplen
Cevap
Dağ eteği ovası, akarsu biriktirme faaliyeti sonucunda oluşurken; Peri Bacaları, Kırgıbayır, Dev Kazanı, Kanyon Vadi ve Peneplen akarsu aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşur.
Peri Bacaları bir akarsu (sel suları) aşındırma şeklidir. Seçeneklerde verilen Kırgıbayır, Dev Kazanı, Kanyon Vadi ve Peneplen de akarsu aşındırması sonucunda oluşur. Ancak Dağ Eteği Ovası, akarsuyun taşıdığı malzemeleri dağın eteğinde biriktirmesiyle oluşan bir biriktirme şeklidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Aşındırma ve Biriktirme Şekillerinin Sınıflandırılması
İpuçları
1
Soruda Peri Bacaları'nın bir aşındırma şekli olduğu vurgulanmıştır.
2
Seçeneklerden dört tanesi aşındırma, bir tanesi ise biriktirme sürecine örnektir.
3
Ova isimli yer şekillerinin çoğu, akarsuyun taşıdığı malzemeyi biriktirmesiyle (alüvyon) oluşur.
Daha Fazla Pratik
Akarsuların hem aşındırma hem de biriktirme yaparak oluşturduğu Seki (Taraça) ve Menderes yer şekillerini de çalışmanız tavsiye edilir.
Tahmini Süre:1m 15s