Soru

Zorluk: KolayKarahanlılar

Karahanlılar; Ribat adı verilen kervansaraylar, Bimaristan denilen hastaneler ve tarihin ilk burslu medreselerini inşa ederek Türk-İslam kültürünün temellerini atmışlardır. Bu süreçte resmi dil olarak 'Hakaniye Türkçesini' kullanmaya devam etmeleri ve devlet yönetiminde 'İkili Teşkilat' yapısını sürdürmeleri dikkat çekicidir.

Buna göre Karahanlılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen milli benliklerini ve kültürel yapılarını koruduklarıCevap
  2. B
    Gazneli Mahmut gibi 'Sultan' unvanını kullanarak halifeyi siyasi baskıdan kurtardıkları
  3. C
    Nizamiye Medreselerini açarak eğitim ve yönetim dilinde tamamen Farsçaya yöneldikleri
  4. D
    Tuğrul Bey döneminde olduğu gibi Abbasi halifesi tarafından 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' ilan edildikleri
  5. E
    Ordu teşkilatında yerli unsurları dışlayarak sadece yabancı Gulam askerlerini kullandıkları

Cevap

İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen milli benliklerini ve kültürel yapılarını korudukları
Karahanlıların hem yerleşik hayata ait yeni kurumlar (Ribat, Medrese) inşa etmeleri hem de resmi dilde Türkçeyi (Hakaniye) koruyup eski yönetim geleneği olan İkili Teşkilat'ı (Doğu-Batı yönetimi) sürdürmeleri, onların İslamiyet ile milli kimliği başarıyla sentezlediklerini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlıların kültürel ve idari özellikleri analiz edilir.
Devletin Ribat, Bimaristan ve Medrese gibi kurumlarla İslam medeniyetine uyum sağladığı, ancak Hakaniye Türkçesi ve İkili Teşkilat ile Türk geleneklerini sürdürdüğü görülür.
Kurumlar yerleşik ve İslami bir yaşamın göstergesidir; dil ve yönetim biçimi ise milli kimliğin kanıtıdır.
2
Karahanlıların bu tutumu ile diğer Türk-İslam devletleri (Gazneliler, Selçuklular) arasındaki fark değerlendirilir.
Diğer devletlerde Arapça ve Farsça etkisi yoğunken Karahanlılarda 'milli kimlik' vurgusunun baskın olduğu saptanır.
Karahanlıların Orta Asya'da, halkı tamamen Türk olan bir coğrafyada kurulmuş olmaları bu tutumu desteklemiştir.

Anahtar Kavram

Karahanlıların Türk-İslam sentezindeki milli karakteri

İpuçları

1
Karahanlıların resmi dillerinin ne olduğuna ve 'İkili Teşkilat'ın hangi döneme ait bir gelenek olduğuna odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar dönemine ait Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lügati't Türk gibi eserlerin yazılma amaçlarını inceleyerek milli kimlik koruma çabasını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla