Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı'nın Sebepleri ve Osmanlı'nın Savaşa Girişi

XIX. yüzyılın sonlarına kadar Avrupa diplomasisinde kıta içi güç dengelerini gözeterek herhangi bir kalıcı ittifaka girmeme esasına dayanan "Şanlı Yalnızlık" (Splendid Isolation) politikasını sürdüren İngiltere, XX. yüzyılın başından itibaren bu tutumunu terk ederek Fransa (1904) ve Rusya (1907) ile anlaşma yoluna gitmiştir.

İngiltere'nin geleneksel dış politikasından vazgeçerek "Üçlü İtilaf" bloğunun şekillenmesine öncülük etmesinde, Almanya'nın aşağıdaki faaliyet ve politikalarından hangisi en doğrudan ve belirleyici etkiye sahip olmuştur?

  1. A
    Balkanlar'da Panslavizm akımını açıkça destekleyerek Slav birliğini sağlamaya çalışması
  2. B
    1871 Sedan Savaşı sonrasında ele geçirdiği Alsas-Loren bölgesini Fransa'ya iade ederek Batı sınırlarını güvenceye alması
  3. Açık denizlerde İngiliz deniz üstünlüğünü tehdit eden güçlü bir savaş donanması inşa etmesi ve "Dünya Politikası" (Weltpolitik) izlemesiCevap
  4. D
    İtalya'nın Akdeniz'deki nüfuzunu kırmak amacıyla Trablusgarp ve On İki Ada'da doğrudan askeri üsler kurması
  5. E
    Rusya ile Reval Görüşmeleri'ni gerçekleştirerek Boğazlar ve Balkanlar üzerinde ortak nüfuz alanı oluşturması

Cevap

Açık denizlerde İngiliz deniz üstünlüğünü tehdit eden güçlü bir savaş donanması inşa etmesi ve "Dünya Politikası" (Weltpolitik) izlemesi
İngiltere'nin kıta Avrupası'ndaki bağlayıcı ittifaklardan uzak durduğu 'Şanlı Yalnızlık' politikasını terk etmesindeki birincil etken, Almanya'nın II. Wilhelm döneminde 'Weltpolitik' anlayışıyla açık denizlerde İngiltere'ye rakip büyük bir donanma inşa etmesi ve sömürge yollarına yönelmesidir. Bu tehdit, İngiltere'yi Fransa ve Rusya ile anlaşmaya mecbur bırakmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram ve bağlam analizi yapılması
İngiltere'nin XIX. yüzyıl boyunca izlediği 'Şanlı Yalnızlık' politikasının temel dayanağının denizlerdeki mutlak üstünlük ve sömürge yollarının güvenliği olduğu belirlenir.
İngiltere'nin bu köklü stratejiyi terk etmesi ancak hayati güvenlik çıkarlarının doğrudan tehdit edilmesiyle mümkündür.
2
Almanya'nın II. Wilhelm dönemi dış politikasının incelenmesi
Bismarck'ın kıta dengesi politikasını terk eden II. Wilhelm'in 'Weltpolitik' (Dünya Politikası) anlayışıyla açık denizlere açıldığı, Amiral von Tirpitz öncülüğünde devasa bir açık deniz donanması kurduğu ve Bağdat Demiryolu projesiyle Orta Doğu'ya nüfuz etmeye çalıştığı tespit edilir.
Almanya'nın donanma inşası İngiltere'nin dünya denizlerindeki egemenliğini, Orta Doğu hamleleri ise Hindistan sömürge yolunu doğrudan tehdit etmiştir.
3
Bloklaşma adımlarının ve sonuç ilişkisinin kurulması
İngiltere bu tehdit karşısında geleneksel rakipleri olan Fransa (1904 Entente Cordiale) ve Rusya (1907 Reval/St. Petersburg) ile anlaşarak Üçlü İtilaf bloğunu kurmuştur.
Alman donanma hamlesi ve yayılmacılığı, bloklaşmayı kesinleştiren en belirleyici dinamiktir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Öncesi Bloklaşma ve Weltpolitik / Donanma Yarışı

İpuçları

1
İngiltere'nin dünya siyasetindeki temel gücünün deniz hâkimiyeti ve sömürge yollarının güvenliği olduğunu göz önünde bulundurunuz.
2
Almanya'da Başbakan Bismarck'ın temkinli kıta politikasından sonra tahta geçen II. Wilhelm'in denizlerdeki ve sömürgelerdeki iddialı vizyonunu düşününüz.
3
Almanya'nın açık denizlerde savaş filosu kurması (Tirpitz Planı) doğrudan İngiliz ana karasının ve ticaret filosunun güvenliğini sarstığı için İngiltere eski düşmanlarıyla masaya oturmuştur.

Daha Fazla Pratik

İtilaf bloğunun kurulmasının ardından Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş sürecinde Almanya ile 2 Ağustos 1914'te imzaladığı gizli ittifakın gerekçelerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'Şanlı Yalnızlık' ilkesinin deniz hâkimiyetine dayandığı bilgisiyle seçeneklerde doğrudan deniz gücü ve küresel rekabeti içeren ifadeyi eşleştirerek sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla