Soru

Zorluk: KolayAkarsu Şekilleri

Akarsular, yatak eğiminin azaldığı ve akış hızının düştüğü yerlerde taşıdıkları materyalleri (alüvyon) biriktirerek çeşitli yer şekilleri oluştururlar. Özellikle kıyı bölgelerinde, kıta sahanlığının geniş (deniz derinliğinin az) olduğu ve güçlü akıntıların bulunmadığı alanlarda bu biriktirme faaliyeti sonucunda geniş düzlükler meydana gelir.

Buna göre; Çukurova, Bafra ve Çarşamba ovalarının oluşmasını sağlayan temel akarsu şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Delta ovasıCevap
  2. B
    Dev kazanı
  3. C
    Peri bacası
  4. D
    Kırgıbayır
  5. E
    Peneplen

Cevap

Akarsuların kıyıda biriktirme yapmasıyla oluşan yer şekli delta ovasıdır.
Delta ovası, akarsuların taşıdıkları materyalleri denize döküldükleri sığ kıyılarda biriktirmesiyle oluşan biriktirme şeklidir. Çukurova, Bafra ve Çarşamba Türkiye'nin bu süreçle oluşmuş en tipik ovalarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Akarsu faaliyet türünü belirleme
Soruda alüvyonların biriktirilmesi vurgulandığı için bir 'biriktirme şekli' aranmalıdır.
Delta ovaları, akarsu biriktirme faaliyetinin en tipik kıyı şeklidir.
2
Kıyı özelliklerini analiz etme
Kıta sahanlığının geniş olması, alüvyonların deniz içinde birikebilmesi için gerekli temel şarttır.
Derin kıyılarda alüvyonlar süpürülür veya derinliğe gömülür, bu da delta oluşumunu engeller.
3
Örneklerle eşleştirme
Çukurova (Seyhan-Ceyhan), Bafra (Kızılırmak) ve Çarşamba (Yeşilırmak) Türkiye'nin en büyük delta ovalarıdır.
Bu ovalar Türkiye'de akarsu biriktirme faaliyetinin somut örnekleridir.

Anahtar Kavram

Akarsu Biriktirme Şekilleri ve Delta Oluşum Şartları

İpuçları

1
Sorudaki ovaların (Çukurova, Bafra) Türkiye'nin hangi kıyı şeridinde ve nasıl bir arazi yapısında olduğunu düşünün.
2
Bu yer şekli sadece akarsu taşımasının bittiği, eğimin sıfıra yaklaştığı deniz kıyılarında oluşur.
3
Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin Akdeniz'e döküldüğü yerde oluşturduğu devasa biriktirme alanını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Delta ovası oluşumu için kıyıda gel-git etkisinin neden az olması gerektiğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla