I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinin ardından Osmanlı Devleti, 2 Ağustos 1914'te Almanya ile gizli bir ittifak antlaşması imzalamasına rağmen 'silahlı tarafsızlık' ilan ederek fiilen savaşa girişini ertelemiş; ancak Karadeniz'de Rus limanlarının bombalanması (Karadeniz Olayı) ile başlayan süreçte resmen savaşa dâhil olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş süreci ve bu dönemde yaşanan siyasi, askerî ve diplomatik gelişmelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- AHarbiye Nazırı Enver Paşa, Sadrazamın ve kabinenin genel mutabakatı olmaksızın Osmanlı donanması komutanlığına getirilen Amiral Souchon'a Karadeniz'e çıkış ve Rus filosuna taarruz yetkisi veren gizli emri vermiştir.
- BKaradeniz Olayı'nın ardından yaşanan oldu-bittiye ve savaşa girilmesine tepki gösteren Maliye Nazırı Cavid Bey ile Ticaret ve Ziraat Nazırı Oskan Efendi hükümetteki görevlerinden istifa etmiştir.
- Cİngiltere'nin, bedeli Donanma Cemiyeti aracılığıyla halktan toplanan bağışlarla peşin ödenen Sultan Osman-ı Evvel ve Reşadiye zırhlılarına el koyması, Osmanlı kamuoyunda İtilaf karşıtlığını artırarak Almanya ile yakınlaşmayı hızlandırmıştır.
- Karadeniz'deki çatışmanın hemen ardından Meclis-i Mebusan olağanüstü toplanarak savaş ilanını onaylamış ve padişahın 'Cihad-ı Ekber' ilanına yasal dayanak oluşturmuştur.Cevap
- EOsmanlı Hükümeti, Almanya ile ittifak yapmadan önce İngiltere ve Fransa nezdinde ittifak girişimlerinde bulunmuş; ancak İtilaf Devletleri Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü garanti etmeyi ve kapitülasyonları kaldırmayı reddetmiştir.
Cevap
Karadeniz'deki çatışmanın hemen ardından Meclis-i Mebusanın olağanüstü toplanarak savaş ilanını onayladığı ve Cihad-ı Ekber ilanına yasal dayanak oluşturduğu yönündeki değerlendirme tarihsel olarak yanlıştır.
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na fiilen sürüklendiği 1914 sonbaharında Meclis-i Mebusan tatilde bulunmaktaydı. Karadeniz Baskını ve ardından gelen savaş süreci, Meclis-i Mebusan'ın olağanüstü toplanıp onay vermesiyle değil; Enver Paşa'nın askeri inisiyatifi ve Padişah V. Mehmet Reşat'ın yayımladığı ferman ve fetvalarla yürütülmüştür. Meclis-i Mebusan savaşa girildikten aylar sonra, Ocak 1915'te toplanabilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Giriş Süreci, Karar Mekanizmaları ve Hükümet Krizleri
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin savaşa girdiği Ağustos-Kasım 1914 aralığında Meclis-i Mebusan'ın hukuki ve fiili durumunu hatırlayınız.
2
Savaşa fiilen girişin ve Cihad-ı Ekber ilanının meclis kararıyla mı yoksa hükümet içi bir oldu-bitti ve padişah fermanıyla mı gerçekleştiğini düşününüz.
3
Meclis-i Mebusan bu dönemde tatilde olup savaş ilanı için toplanmamış; Osmanlı Devleti savaşa girdikten aylar sonra, Ocak 1915'te açılmıştır.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle birlikte ilan edilen Cihad-ı Ekber'in İslam dünyasındaki yansımalarını ve Arapların tutumunu inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Savaşa giriş sürecindeki kurumsal işleyişi (Meclis-i Mebusan'ın tatilde olması) doğrudan hatırlayarak parlamento onayı içeren seçeneği doğrudan tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s