Soru

Zorluk: KolayMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mütareke metninde geçen 'Altı doğu ilinde (Vilâyat-ı Sitte) herhangi bir karışıklık çıkması hâlinde İtilaf Devletleri bu bölgeleri işgal etme hakkına sahip olacaktır.' hükmüyle güdülen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Batı Anadolu bölgesinde bir Rum devleti kurulmasını sağlamak
  2. B
    Boğazlar bölgesinin uluslararası ulaşıma açık tutulmasını güvenceye almak
  3. Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlamakCevap
  4. D
    Osmanlı ordusunun silahtan arındırılması ve terhis sürecini denetlemek
  5. E
    Güney cephesinde İslamcılık fikrinin yayılmasını önlemek

Cevap

Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlamak
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesi Vilâyat-ı Sitte (Erzurum, Van, Elazığ/Harput, Diyarbakır, Sivas, Bitlis) illerinde karışıklık çıkması hâlinde işgale izin vermektedir. Mütarekenin İngilizce metninde bu iller 'Ermeni Vilayetleri' olarak tanımlanmış, bu sayede Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurulması için hukuki ve askeri altyapı oluşturulması amaçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Maddenin kapsadığı coğrafi alanı ve terimi belirleme
Maddede belirtilen 'Vilâyat-ı Sitte', Doğu Anadolu'da yer alan altı ili (Erzurum, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas, Bitlis) ifade etmektedir.
Maddenin hangi bölgeyi ve siyasi projeyi hedef aldığını anlamak için coğrafi kapsamı tespit etmek gerekir.
2
İtilaf Devletleri'nin Doğu Anadolu politikasını analiz etme
İtilaf Devletleri, antlaşmanın İngilizce metnine 'Six Armenian Provinces' (Altı Ermeni İli) ifadesini ekleterek Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurmayı amaçlamıştır.
Karışıklık bahanesiyle bölgenin işgal edilip ileride kurulacak devlete zemin hazırlanması hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Mondros Mütarekesi 24. Maddesi ve Vilâyat-ı Sitte

İpuçları

1
Maddedeki 'Vilâyat-ı Sitte' teriminin hangi coğrafi bölgeyi ve hangi azınlık grubunu temsil ettiğini düşününüz.
2
İtilaf Devletleri mütareke metninin yabancı dildeki çevirilerinde bu bölgeyi 'Altı Ermeni Vilayeti' olarak kaydetmiştir.

Daha Fazla Pratik

Mondros 7. ve 24. maddeleri arasındaki kapsam farkını ve Vilâyat-ı Sitte illerinin isimlerini pekiştiren sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mondros'un stratejik maddelerini sınıflandırma yöntemi: 7. madde tüm yurdu genel işgallere açık hâle getirirken, 24. madde özel olarak Doğu Anadolu'da bir Ermeni yurdu teşkil etmeye odaklanmıştır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla