Soru

Zorluk: KolayCümle Yorumu ve Kavramlar

Türkçede cümleler bildirdikleri yargıların niteliğine göre farklı anlam özellikleri taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin 'gerçekleşme amacı' belirtilmiştir?

  1. A
    Yoğun kar yağışı nedeniyle köy yolları ulaşıma kapandı.
  2. Sınav başvurularını tamamlamak üzere ilgili merkeze gitti.Cevap
  3. C
    Hava aniden soğuyunca dışarıdaki herkes içeriye yöneldi.
  4. D
    Yorgun düştüğü için akşamki kutlamaya katılamayacağını söyledi.

Cevap

Sınav başvurularını tamamlamak üzere ilgili merkeze gitti.
Doğru cevap olan cümlede, kişinin merkeze gitme eylemi henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi istenen bir hedef (sınav başvurularını tamamlamak) doğrultusunda yapılmıştır. '-mak üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki temel yargıları (yapılan işleri) tespit et.
A'da yolların kapanması, B'de merkeze gitme, C'de içeri yönelme, D'de kutlamaya katılamama.
Anlam ilişkisini belirlemek için önce sonucun ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Yargılara 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yönelt.
B şıkkında 'Hangi amaçla gitti?' sorusuna 'Başvuruları tamamlamak amacıyla' cevabı alınırken diğerlerinde 'Neden?' sorusu cevaplanmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem bir hedefe yöneliktir, neden-sonuçta ise gerçekleşmiş bir sebep vardır.
3
Cümledeki ek ve edatları kontrol et.
B şıkkındaki '-mak üzere' ifadesi cümleye amaç anlamı katmıştır.
Türkçede '-mak için' ve '-mak üzere' gibi yapılar sıklıkla amaç bildirir.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Eylemin 'hangi hedefle' yapıldığını bulmaya çalışın.
2
Cümledeki '-mak için' veya '-mak üzere' gibi ifadeler genellikle bir amaca işaret eder.
3
Eylemin gerçekleşmesi bir sebebe mi bağlı yoksa gelecekteki bir plan için mi yapılıyor? Plan varsa amaçtır.

Daha Fazla Pratik

Öznel ve nesnel cümleler arasındaki farkları pekiştirmek için bu cümlelerin kanıtlanabilirlik durumlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'için/üzere' gibi kelimelerin yerine 'amacıyla' kelimesini getirmeyi deneyin. Eğer anlamlı oluyorsa o cümle amaç-sonuç cümlesidir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla