Soru

Zorluk: KolayRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların şekillendirici etkisi, bitki örtüsünün zayıf ve nemliliğin az olduğu sahalarda daha belirgindir. Rüzgârın taşıdığı kum tanelerinin kayaç yüzeylerine çarpması sonucunda oluşan 'kuş yuvası' görünümündeki küçük oyuklar, aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

  1. A
    Mantarkaya
  2. TafoniCevap
  3. C
    Barkan
  4. D
    Delta
  5. E
    Lapya

Cevap

Rüzgâr aşındırmasıyla oluşan ve kuş yuvası görünümüne sahip olan yer şekli tafonidir.
Tafoni, rüzgârın taşıdığı kum ve toz tanelerinin dirençsiz kayaç yüzeylerine çarpmasıyla oluşan, zamanla derinleşen kuş yuvası görünümlü oyuklardır. Bu süreç rüzgâr korozyonu veya abrazyon olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış kuvvet ve süreç analizi yapın.
Soruda rüzgârın fiziksel aşındırma (abrazyon) süreci sorulmaktadır.
Rüzgârın materyal çarptırarak şekil oluşturması aşındırma faaliyetidir.
2
Morfolojik özellikleri karşılaştırın.
Kuş yuvası görünümü, tafoni yer şeklinin temel tanımıdır.
Mantar görünümü (mantarkaya) veya hilal görünümü (barkan) gibi diğer şekiller farklı geometrilere sahiptir.
3
Yanlış dış kuvvetleri eleyin.
Delta akarsu, lapya ise karstik (su) süreçlerle ilişkilidir.
Soruda rüzgâr etkisi altındaki sahalar hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Rüzgâr Aşınım Şekilleri

İpuçları

1
Soruda rüzgârın biriktirme değil, 'oyuk' oluşturarak yaptığı aşındırma faaliyeti soruluyor.
2
Bu yer şekli özellikle fiziksel çözünmenin şiddetli olduğu kurak bölgelerdeki kayalar üzerinde görülür.
3
KPSS kaynaklarında bu şekil için sıklıkla kullanılan anahtar ifade 'kuş yuvası' görünümlü oyuklardır.

Daha Fazla Pratik

Rüzgârın aşındırma şekilleri olan mantarkaya, yardang ve şahit kaya arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Bu soruyu puanla