Soru

Zorluk: ZorTablo Okuma ve Yorumlama

Bir büyükşehir belediyesine bağlı beş farklı ilçedeki günlük toplanan atık miktarları, bu atıkların geri dönüşüm oranları ve geri dönüştürülemeyen (kalan) atıkların bertaraf edilme birim maliyetleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

İlçeGünlük Toplanan Atık (Ton)Geri Dönüşüm Oranı (%)Bertaraf Birim Maliyeti (TL/Ton)
K12025600
L20050500
M30040400
N25020450
P15060800

Not: Bertaraf maliyeti, yalnızca geri dönüştürülemeyen atık miktarı üzerinden hesaplanmaktadır.

Buna göre, günlük toplam bertaraf maliyeti en yüksek olan ilçe ile günlük geri dönüştürülen atık miktarı (ton) en düşük olan ilçe aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. A
    M ve K
  2. B
    N ve P
  3. N ve KCevap
  4. D
    L ve N
  5. E
    P ve M

Cevap

N ve K
Yapılan hesaplamalar sonucunda, günlük bertaraf maliyeti en yüksek olan ilçe 90.000 TL ile N ilçesidir (250 ton atığın %80'i olan 200 ton x 450 TL). Geri dönüştürülen atık miktarı en düşük olan ilçe ise 30 ton ile K ilçesidir (120 ton atığın %25'i). Bu nedenle doğru sıralama N ve K şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Her ilçe için geri dönüştürülemeyen atık miktarını ve buna bağlı bertaraf maliyetini hesapla.
Formül: (Toplam Atık) x (1 - Geri Dönüşüm Oranı) x (Birim Maliyet)
Soruda bertaraf maliyetinin sadece geri dönüştürülemeyen kısım için ödendiği belirtilmiştir.
2
K ve L ilçelerini hesapla.
K: 120 x 0,75 x 600 = 54.000 TL; L: 200 x 0,50 x 500 = 50.000 TL
K'nin %25'i geri dönüyor, %75'i kalıyor. L'nin %50'si kalıyor.
3
M, N ve P ilçelerini hesapla.
M: 300 x 0,60 x 400 = 72.000 TL; N: 250 x 0,80 x 450 = 90.000 TL; P: 150 x 0,40 x 800 = 48.000 TL
M (%40 geri, %60 kalan), N (%20 geri, %80 kalan), P (%60 geri, %40 kalan).
4
Bertaraf maliyeti en yüksek olan ilçeyi belirle.
N ilçesi (90.000 TL) en yüksektir.
54.000, 50.000, 72.000, 90.000 ve 48.000 değerleri karşılaştırıldı.
5
Her ilçe için geri dönüştürülen atık miktarını hesapla (Miktar x Oran).
K: 120 x 0,25 = 30; L: 200 x 0,50 = 100; M: 300 x 0,40 = 120; N: 250 x 0,20 = 50; P: 150 x 0,60 = 90.
Soru ikinci adımda geri dönüştürülen miktarın en az olduğu ilçeyi sormaktadır.
6
Geri dönüştürülen atık miktarı en düşük olan ilçeyi belirle.
K ilçesi (30 Ton) en düşüktür.
30, 100, 120, 50 ve 90 değerleri karşılaştırıldı.

Anahtar Kavram

Tablo verilerini kullanarak orantısal işlemler yapma ve sonuçları karşılaştırma.
Bu soruyu puanla