Soru

Zorluk: OrtaI. Dünya Savaşı'nın Sebepleri ve Osmanlı'nın Savaşa Girişi

1914 yılı Ağustos ayında Akdeniz'de İngiliz donanmasının takibinden kaçan *Goeben* ve *Breslau* adlı Alman savaş gemileri Çanakkale Boğazı'nı geçerek Osmanlı Devleti'ne sığınmıştır. Uluslararası savaş hukuku ve tarafsızlık kurallarına göre Osmanlı Devleti'nin bu gemileri silahsızlandırması ve personeli savaş sonuna kadar enterne etmesi gerekirken; gemiler İstanbul Hükûmeti'nin onayıyla içeri kabul edilmiştir.

Osmanlı Hükûmeti, İtilaf Devletleri'nin tarafsızlığın çiğnendiği yönündeki diplomatik baskı ve itirazlarını hukuken geçersiz kılmak amacıyla aşağıdaki uygulamalardan hangisine başvurmuştur?

  1. Gemilerin daha önce parası ödendiği hâlde İngiltere tarafından teslim edilmeyen zırhlıların yerine Almanya'dan satın alındığını duyurmaCevap
  2. B
    Kapitülasyonların tek taraflı olarak kaldırıldığını ilan ederek Boğazlar'ın tüm yabancı savaş gemilerine açıldığını bildirme
  3. C
    Gemileri Boğazlar Komisyonu'nun uluslararası denetimine devrederek tarafsız bir limana çekme
  4. D
    Padişahın halifelik makamına dayanarak İtilaf Devletleri'ne karşı derhâl genel cihat ilan ettiğini açıklama
  5. E
    Almanya ile yapılan gizli ittifak antlaşmasını kamuoyuna açıklayarak İttifak Bloku'na katıldığını resmen ilan etme

Cevap

Gemilerin daha önce parası ödendiği hâlde İngiltere tarafından teslim edilmeyen zırhlıların yerine Almanya'dan satın alındığını duyurma
I. Dünya Savaşı'nın başlarında Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçarak Boğazlar'a sığınan Alman donanmasına ait Goeben ve Breslau zırhlıları, uluslararası hukuka göre silahsızlandırılmalıydı. Ancak Osmanlı yönetimi, halkın bağışlarıyla sipariş edilen fakat İngiltere tarafından teslim edilmeyen 'Sultan Osman' ve 'Reşadiye' zırhlılarını gerekçe göstererek bu iki Alman gemisini satın aldığını duyurmuş; gemilere 'Yavuz' ve 'Midilli' adlarını vererek Türk bayrağı çekmiştir. Bu manevra ile İtilaf Devletleri'nin diplomatik baskısı savuşturulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası savaş hukukunun tarafsızlık kurallarını değerlendirme
Tarafsız bir devletin karasularına sığınan muharip devletlere ait savaş gemilerini silahsızlandırması (enterne etmesi) gerekir.
Osmanlı Devleti bu kuralı uygulamazsa tarafsızlığını bozmuş kabul edilecekti.
2
Osmanlı Devleti'nin geliştirdiği diplomatik ve hukuki kılıfı belirleme
Osmanlı Devleti, İngiltere'nin parası ödenmesine rağmen el koyduğu Sultan Osman ve Reşadiye gemilerine karşılık Goeben ve Breslau gemilerini Almanya'dan satın aldığını kamuoyuna ve İtilaf Devletleri'ne bildirmiştir.
Böylece gemiler Osmanlı donanmasına dahil edilerek Yavuz ve Midilli adlarını almış, askerlere fes giydirilerek Osmanlı personeli gibi gösterilmiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş sürecinde Goeben ve Breslau olayını diplomatik olarak satın alma formülüyle açıklaması

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin halktan toplanan paralarla İngiltere'ye sipariş ettiği ancak savaş başında teslim alamadığı savaş gemilerini hatırlayınız.
2
Uluslararası hukuka göre tarafsız bir devlet, sığınan gemileri ya enterne etmeli ya da bu gemilerin mülkiyetini kendi donanmasına geçirmiş olmalıdır.
3
Goeben ve Breslau gemilerine Türk bayrağı çekilerek Yavuz ve Midilli adları verilmiş ve bu gemilerin parası peşin ödenen gemilere karşılık satın alındığı bildirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Yavuz ve Midilli gemilerinin Amiral Souchon komutasında Karadeniz'e açılarak Rus limanlarını (Sivastopol, Odesa) bombalaması ve Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen girişi sürecini pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'hukuken geçersiz kılmak' ifadesinden hareketle, tarafsızlığı çiğnememek adına gemilerin 'mülkiyet değişimi' (satın alma tezi) yoluyla Osmanlı donanmasına devredildiği diplomatik kurgu analiz edilebilir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla