Soru

Zorluk: KolayAkarsu Şekilleri

Türkiye'de dış kuvvetler içerisinde yer şekillerini şekillendirmede en büyük paya sahip olan kuvvet akarsulardır. Akarsular, yataklarını aşındırarak veya taşıdıkları alüvyonları uygun yerlerde biriktirerek çeşitli yer şekilleri oluştururlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi akarsuların biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan bir yer şeklidir?

  1. A
    Kırgıbayır (Badlands)
  2. B
    Dev kazanı
  3. C
    Peneplen (Yontukdüz)
  4. Delta ovasıCevap
  5. E
    Peri bacası

Cevap

Delta ovası, akarsuların taşıdığı materyalleri (alüvyonları) eğimin azaldığı deniz kıyılarında biriktirmesiyle oluşan bir yer şeklidir.
Delta ovaları, akarsuların denize döküldüğü yerlerde taşıdıkları malzemeleri biriktirmesiyle oluşur. Bu süreçte akış hızı azaldığı için taşıma gücü düşen akarsu, yükünü bırakır ve yeni bir kara parçası (ova) oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Akarsu şekillerini sınıflandırın
Şekiller 'Aşındırma' ve 'Biriktirme' olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'biriktirme' kategorisindeki şekli bulmak için temel ayrımı bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki şekillerin oluşum süreçlerini inceleyin
Kırgıbayır, dev kazanı, peneplen ve peri bacası 'aşındırma' sonucu oluşurken; delta ovası 'biriktirme' sonucu oluşur.
Her yer şeklinin hangi dış kuvvet süreciyle (yıkım mı yapım mı) oluştuğunu belirlemek cevaba götürür.

Anahtar Kavram

Akarsu Biriktirme Şekilleri

İpuçları

1
Biriktirme şekillerinde akarsu, taşıdığı alüvyonları eğimin azaldığı bir yerde bırakır.
2
Türkiye'deki Çukurova, Bafra ve Çarşamba ovaları bu oluşum türünün en güzel örnekleridir.
3
Cevap, denizin içinde karalaşma süreciyle oluşan ova tipidir.

Daha Fazla Pratik

Biriktirme şekillerinden olan 'Seki (Taraça)' ve 'Menderes'in hem aşındırma hem biriktirme özelliği taşıdığını unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla