Soru

Zorluk: ZorCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Tarihsel süreçte toplumların hafızası, sadece yaşanmış olayların bir dökümü değil, bu olayların kuşaktan kuşağa aktarılırken uğradığı anlam dönüşümlerinin bir toplamıdır. (II) Bu dönüşümlerin izini sürebilmek, toplumsal kimliğin inşasındaki temel dinamikleri kavramayı da beraberinde getirecektir. (III) Söz konusu dinamiklerin analizi, gelecekteki olası toplumsal kırılmaları önceden öngörebilmek amacıyla titizlikle yürütülmelidir. (IV) Geçmişin yükünden kurtulmak isteyen toplumların bu tür analizlere mesafeli durması, kolektif bir unutuşun kapılarını aralamaktadır. (V) Nihayetinde, köklerinden kopan bir toplumsal yapının, rüzgârın önündeki yaprak gibi savrulması kaçınılmazdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlede, "hafıza" kavramına yönelik öznel nitelikli bir tanımlama yapılmıştır.
  2. B
    II. cümlede, bir sürecin takip edilmesinin sağlayacağı bir kazanımdan söz edilmiştir.
  3. III. cümlede, belirtilen yargı bir gerekçeye dayandırılmıştır.Cevap
  4. D
    IV. cümlede, bir tutumun yol açabileceği muhtemel sonuç üzerine bir saptama yapılmıştır.
  5. E
    V. cümlede, soyut bir durum benzetme ve somutlama yoluyla anlatılmıştır.

Cevap

Üçüncü cümlede yargının bir gerekçeye (nedene) dayandırıldığı söylenemez; çünkü bu cümle bir amaç-sonuç cümlesidir.
Üçüncü cümlede 'amacıyla' edatı açıkça kullanılmıştır. Bu, 'dinamiklerin analizi' eyleminin hangi hedefi (gelecekteki kırılmaları öngörmek) gerçekleştirmek için yapılması gerektiğini bildirir. Oysa seçenekte yargının bir gerekçeye dayandırıldığı, yani bir neden-sonuç ilişkisi olduğu iddia edilmiştir. Bu durum cümledeki anlam ilişkisiyle örtüşmez.

Adım Adım Çözüm

1
III. numaralı cümlenin yapısını ve anlam ilişkisini incele.
Cümlede 'öngörebilmek amacıyla' ifadesi bulunmaktadır.
Yargının neden mi yoksa amaç mı bildirdiğini tespit etmek gerekir.
2
Amaç-sonuç ile neden-sonuç arasındaki farkı değerlendir.
Bir eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı belirtiliyorsa amaç-sonuç, hangi sebepten kaynaklandığı belirtiliyorsa neden-sonuçtur.
Seçenekteki 'gerekçe' ifadesi neden-sonuç ilişkisini temsil eder.
3
Cümlenin anlamını analiz et.
Dinamiklerin analiz edilmesinin hedefi (amacı) gelecekteki kırılmaları öngörebilmektir.
Eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir, bu yüzden amaç cümlesidir.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç Ayrımı)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla