Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen yönetimde Orta Asya Türk geleneğine ait olan "ikili teşkilat" yapısını sürdürmüş, resmi yazışmalarda Uygur alfabesini kullanmaya devam etmiş ve Türkçeyi (Hakaniye lehçesi) resmi devlet dili olarak ilan etmişlerdir.

Karahanlıların bu yönetim ve kültür politikalarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Arap ve Fars kültürünü temel eğitim dili olarak benimsemek
  2. Milli benliklerini ve Türk kültür özelliklerini korumakCevap
  3. C
    İslamiyet öncesi inanç sistemlerini devletin temel hukuk kuralı yapmak
  4. D
    Veraset sisteminde köklü bir değişikliğe giderek kut inancını sonlandırmak
  5. E
    Orta Asya'da kurulan ilk Türk devleti unvanını kazanmak

Cevap

Karahanlıların Türkçeyi resmi dil ilan etmesi ve eski yönetim geleneklerini sürdürmesi, milli benliklerini ve Türk kültür özelliklerini koruma amacını taşımaktadır.
Karahanlılar, kuruldukları coğrafyanın (Batı Türkistan) demografik yapısı gereği tamamen Türklerden oluşan bir devlet oldukları için Arap ve Fars kültürünün etkisine girmemiş, Türkçeyi ve eski devlet geleneklerini koruyarak milli kimliklerini muhafaza etmişlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlıların kültürel tercihlerini analiz edin.
Devletin resmi dilinin Türkçe olması ve Uygur alfabesinin kullanımı tespit edilir.
Bu unsurlar bir milletin kültürel kimliğinin temel taşlarıdır.
2
Yönetim yapısını inceleyin.
İkili teşkilatın (Doğu-Batı yönetimi) devam ettiği görülür.
Bu sistem, İslamiyet öncesi Orta Asya Türk devlet geleneğinin en belirgin siyasi özelliğidir.
3
Bu verileri sentezleyerek bir sonuca varın.
Yeni bir dinin kabulüne rağmen eski geleneklerin ve dilin korunması 'milli kimliği koruma' gayesiyle açıklanır.
Başka kültürlerin (Arap/Fars) baskın hale gelmesini engellemek için öz kültür korunmuştur.

Anahtar Kavram

Milli Kimlik ve Kültürel Süreklilik

İpuçları

1
Bir devletin yabancı bir dine geçmesine rağmen kendi dilini resmi dil olarak tutması neyi gösterir?
2
Karahanlıların Gazneliler veya Selçuklulardan farkı, halkının ve yöneticilerinin neredeyse tamamının Türk olmasıdır.
3
Uygur alfabesi ve ikili teşkilat, İslamiyet öncesinden gelen 'milli' miraslardır.

Daha Fazla Pratik

Karahanlıların bu milli tutumunun edebi eserlere yansımasını (Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't Türk) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla