Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Dağları

Türkiye'de dağların oluşumunda etkili olan iç kuvvetlerden orojenez süreci, yer kabuğu tabakalarının esnekliğine göre iki farklı şekilde sonuçlanır: Esnek tabakalar yan basınçlarla kıvrılarak antiklinal ve senklinal yapıları oluştururken, sertleşmiş tabakalar kırılarak horst ve graben sistemlerini meydana getirir.

Buna göre, aşağıdaki dağ eşleştirmelerinden hangisindeki her iki dağ da yan basınçların etkisiyle tabakaların kıvrılması sonucunda oluşmuştur?

  1. A
    Bozdağlar - Aydın Dağları
  2. Bolkar Dağları - Küre DağlarıCevap
  3. C
    Menteşe Dağları - Kaçkar Dağları
  4. D
    Erciyes Dağı - Madra Dağları
  5. E
    Yıldız Dağları - Yunt Dağları

Cevap

Bolkar Dağları ve Küre Dağları çifti, her iki dağın da kıvrılma (orojenez) sonucu oluşması nedeniyle doğru cevaptır.
Türkiye'de Alp-Himalaya orojenez kuşağında yer alan Kuzey Anadolu Dağları (Küre, Kaçkar vb.) ve Toros Dağları (Bolkar, Aladağlar vb.) genel olarak esnek tabakaların kıvrılmasıyla oluşmuştur. Bolkar ve Küre dağları bu sistemlerin birer parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Oluşum tipini belirle
Soru, kıvrılma (antiklinal-senklinal) sonucu oluşan dağ çiftini istemektedir.
Orojenezin iki farklı mekanizmasından birini ayırt etmek gerekir.
2
Dağların jeolojik yapısını analiz et
Bolkar Dağları Güney Anadolu'daki Toros Dağ kuşağında, Küre Dağları ise Karadeniz'deki Kuzey Anadolu Dağ kuşağında yer alan kıvrım dağlarıdır.
Türkiye'nin ana dağ kuşaklarının kıvrım yapısında olduğunu bilmek çözümü hızlandırır.
3
Diğer seçenekleri ele
Bozdağlar, Aydın, Menteşe, Madra ve Yunt dağları Batı Anadolu'daki kırıklı (horst) dağlardır; Erciyes ise volkaniktir.
Hatalı eşleşmeleri ayıklayarak doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki dağların oluşum süreçlerine (Kıvrım, Kırık, Volkanik) göre sınıflandırılması.

İpuçları

1
Türkiye'nin kuzey ve güneyindeki ana sıra dağlar genellikle kıvrılma sonucu oluşmuştur.
2
Ege Bölgesi'ndeki dağların çoğu (Menteşe, Aydın, Bozdağlar vb.) kırılma sonucu oluşan horstlardır.
3
Seçeneklerde Karadeniz (Küre) ve Akdeniz (Bolkar) kuşaklarından birer dağ aramalısınız.

Daha Fazla Pratik

Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanmasının iklim ve ulaşım üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ege Bölgesi'ndeki 'Kaz, Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın, Menteşe' (Kasımpaşalı Madra Yunt'ta Boz Ayı Meraklısı) kodlamasını kullanarak kırıklı dağları eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla