Examkin

Soru

Zorluk: KolayAkarsu Şekilleri

Türkiye'de özellikle akarsu yatak eğiminin aniden arttığı ve suların yüksekten döküldüğü şelale (çağlayan) diplerinde, suyun ve beraberindeki taşların zemini aşındırmasıyla oluşan dairesel çukurluklara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Delta ovası
  2. B
    Peneplen
  3. C
    Obruk
  4. Dev kazanıCevap
  5. E
    Menderes

Cevap

Şelale diplerinde oluşan aşınım çukurları 'Dev kazanı' olarak adlandırılır.
Şelalelerin (çağlayan) döküldüğü yerlerde akarsu gücünün dikey yönde yaptığı aşındırma faaliyeti sonucunda oluşan dairesel çukurluklar coğrafya literatüründe dev kazanı olarak ifade edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Akarsu hareketinin türünü belirlemek
Suların yüksekten döküldüğü (şelale/çağlayan) alanlarda dikey yönde şiddetli bir enerji açığa çıkar.
Soruda şelale diplerindeki oluşum sorulmaktadır.
2
Aşındırma mekanizmasını analiz etmek
Düşen suyun ve beraberindeki çakıl taşlarının zemine çarpması sonucu mekanik aşınma gerçekleşir.
Bu süreç zeminde dairesel ve derin bir oyuk oluşturur.
3
Yer şeklini isimlendirmek
Oluşan bu dairesel aşınım çukuru 'Dev kazanı' literatür adını alır.
Bu terim, akarsu aşındırma şekilleri arasında bu spesifik yapıyı tanımlar.

Anahtar Kavram

Akarsu Aşındırma Şekilleri: Dev Kazanı

İpuçları

1
Bu şekil, suyun yüksekten düştüğü yerlerde oluşur.
2
Özellikle Antalya (Düden, Kurşunlu) ve Erzurum (Tortum) gibi şelalelerin bulunduğu yerlerde yaygın görülür.
3
Akarsu aşındırması sonucu şelalenin hemen altında oluşan tencere benzeri çukurluktur.

Daha Fazla Pratik

Akarsuların diğer aşındırma şekilleri olan kırgıbayır (badlands) ve peri bacalarının oluşum süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Bu soruyu puanla

Konular

Akarsu Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru