Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasını takiben İtilaf Devletleri’nin Anadolu topraklarını yer yer işgale başlaması karşısında, Osmanlı merkez yönetiminin pasif ve uzlaşmacı bir tutum sergilemesi üzerine Türk halkı kendi bölgesel savunma reflekslerini devreye sokmuştur.
Bu doğrultuda, mütareke sonrası başlayan işgaller karşısında Türk halkının ortaya koyduğu ilk tepkiler ve geliştirdiği mücadele yöntemleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ABulundukları bölgelerde nüfus ve tarihsel çoğunluğa sahip olduklarını kanıtlamak amacıyla basın-yayın faaliyetlerine ve protesto mitinglerine ağırlık vermeleri
- Bİşgalleri ve azınlık taşkınlıklarını engellemek adına bölgesel nitelikli Müdafaa-i Hukuk ve Reddi İlhak cemiyetleri kurarak kurumsal örgütlenmeye gitmeleri
- İşgallerin ilk anından itibaren tek merkezden sevk ve idare edilen düzenli ordu birlikleri kurarak merkeziyetçi bir taarruz stratejisi benimsemeleriCevap
- Dİşgalci birliklerin ilerleyişini yavaşlatmak ve yerel asayişi korumak maksadıyla Kuva-yı Milliye adı verilen milis kuvvetlerini oluşturmaları
- EBölgelerindeki direnişi organize etmek ve meşruiyet sağlamak amacıyla yerel kongreler düzenleyerek sivil inisiyatif geliştirmeleri
Cevap
İşgallerin ilk anından itibaren tek merkezden sevk ve idare edilen düzenli ordu birlikleri kurarak merkeziyetçi bir taarruz stratejisi benimsemeleri ifadesi yanlıştır.
Mondros Mütarekesi sonrasında Osmanlı ordusu terhis edildiği ve merkezî otorite teslimiyetçi bir politika izlediği için halk, ilk anda tek merkezden idare edilen düzenli bir ordu kuramamıştır. Direniş ilk evrede tamamen bölgesel cemiyetler, mahalli mitingler, yerel kongreler ve gerilla taktiği uygulayan milis kuvvetler (Kuva-yı Milliye) şeklinde ortaya çıkmıştır. Düzenli ordunun kurulması ise TBMM döneminde gerçekleştirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mondros Ateşkes Antlaşması Sonrası İşgallere Karşı Halkın Tepkisi ve Direnişin Niteliği
İpuçları
1
Mondros Ateşkesi imzalandığında Osmanlı ordusunun hukuki ve fiili durumunu, ayrıca İstanbul Hükûmeti'nin tutumunu göz önüne getiriniz.
2
Halkın kurduğu ilk savunma unsurlarının (Kuva-yı Milliye ve cemiyetler) 'bölgesel' mi yoksa 'merkezi ve ulusal' mı olduğunu düşününüz.
3
Düzenli ordunun kurulması ve tek bir komuta merkezine bağlanması sürecinin hangi siyasi ve kurumsal gelişmeden (TBMM) sonra gerçekleştiğini hatırlayınız.
Daha Fazla Pratik
Kuva-yı Milliye'nin olumlu özellikleri ile düzenli orduya geçişi zorunlu kılan yetersizliklerini karşılaştıran sorular çözülebilir.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemi: Mondros sonrası ilk aşama (1918 sonu - 1919 başı) 'Bölgesel ve Dağınık Direniş' aşamasıdır. 'Düzenli Ordu ve Topyekûn Taarruz' ise 1920 sonu ve sonrasına ait ileri bir aşamadır.
Tahmini Süre:1m 30s