Soru

Zorluk: KolayRüzgar Şekilleri

Türkiye'nin iç kesimlerinde, özellikle Konya-Karapınar çevresinde ve Güneydoğu Anadolu'da rüzgârların yer şekilleri üzerindeki etkisi oldukça belirgindir. Buna göre, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde görülen aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumundaki temel dış kuvvet rüzgâr değildir?

  1. A
    Mantar Kaya
  2. B
    Barkan
  3. Peri BacasıCevap
  4. D
    Tafoni
  5. E
    Lös

Cevap

Peri Bacaları'nın oluşumundaki temel dış kuvvet rüzgâr değil, sel suları (akarsular) ve volkanizmadır.
Peri bacaları, volkanik tüf ve bazaltların bulunduğu alanlarda sel sularının ve akarsuların aşındırmasıyla oluşur. Bu süreçte rüzgârlar sadece dolaylı (ikincil) bir rol oynar; oysa soru rüzgârın temel etken olmadığı şekli sormaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış kuvvetlerin yer şekilleri üzerindeki etkisini analiz etmek.
Rüzgârların İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi kurak bölgelerde doğrudan etkili olduğu görülür.
Bitki örtüsünün cılızlığı rüzgârın aşındırma ve biriktirme gücünü artırır.
2
Seçeneklerdeki yer şekillerini rüzgâr faaliyetlerine göre sınıflandırmak.
Mantar kaya ve tafoni aşınım; barkan ve lös ise birikim şekilleridir.
Bu şekillerin oluşumunda rüzgâr birinci dereceden (doğrudan) sorumludur.
3
Peri bacalarının karmaşık oluşum yapısını değerlendirmek.
Peri bacaları sel sularının tüfleri aşındırmasıyla oluşur.
Rüzgârlar peri bacalarının oluşumunda sadece ikincil (dolaylı) bir etkiye sahiptir; temel kuvvet akarsudur.

Anahtar Kavram

Yer Şekillerini Oluşturan Temel Dış Kuvvetler ve Rüzgâr Şekilleri

Alternatif Yöntem

Dış kuvvetleri 'Aşınım' ve 'Birikim' olarak ayırarak peri bacasının rüzgâr listesinde yer almadığını, akarsu listesinde yer aldığını hatırlamak.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla