Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde, Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde yürütme organınca tesis edilen işlemlerin yasama ve yargı organları tarafından denetlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken hatalıdır?

  1. A
    Olağanüstü hal ilanı kararı, verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  2. B
    Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, savaş ve mücbir sebepler dışında üç ay içinde Mecliste karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
  3. Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılabilir.Cevap
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir.
  5. E
    Meclis, tatil veya ara verme sırasında ise Cumhurbaşkanının daveti üzerine derhal toplanarak OHAL kararını onaylayabilir, değiştirebilir veya kaldırabilir.

Cevap

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması anayasal olarak mümkün değildir.
1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca, olağanüstü hallerde ve sıkıyönetim (artık kaldırılmıştır) döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz. Bu durum, OHAL rejiminin en belirgin yargısal kısıtlamalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 119'u incelemek.
OHAL ilanı kararı ve bu dönemde çıkarılan kararnamelerin Meclis onayına sunulma usulü doğrulanır.
Yasama denetiminin kapsamını ve süre sınırlarını belirlemek için.
2
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin TBMM'deki görüşülme süresini kontrol etmek.
Üç ay içinde karara bağlanmayan kararnamelerin kendiliğinden kalktığı bilgisine ulaşılır.
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin yasama denetimi süresini doğrulamak için.
3
Anayasa Madde 148'i analiz etmek.
Olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından yargısal denetime kapalı olduğu görülür.
Yargı organının bu özel dönem işlemlerindeki yetki sınırını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetim Yasağı

İpuçları

1
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile OHAL kararnamelerinin denetim yollarını kıyaslayın.
2
Anayasa Mahkemesi'nin hangi tür işlemleri denetleme yetkisinin dışında tutulduğunu hatırlayın.
3
Anayasa'nın 148. maddesindeki iptal davası açılmayacak işlemler listesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde kısıtlanamayacak 'sert çekirdek hakları' ve bu dönemin yargısal denetim istisnalarını içeren bir tablo oluşturarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla