Soru

Zorluk: OrtaMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mütareke Dönemi'nde Osmanlı ordusunun sınır güvenliği ve iç asayişi sağlayacak asgari jandarma kuvveti haricindeki tüm birliklerinin terhis edilmesi, orduya ait cephanelerin teslim alınması ve stratejik ulaşım ağlarının denetim altına alınması kararlaştırılmıştır.

İtilaf Devletlerinin bu uygulamalarla ulaşmak istediği öncelikli hedef aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğu illerinde bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasını öngören mütareke hükümlerinin yürürlüğünü durdurmak
  2. B
    Azınlık cemiyetlerinin yürüttüğü ayrılıkçı faaliyetleri sınırlandırarak iç asayişi sağlamak
  3. Anadolu topraklarında gerçekleştirilecek işgallere karşı ortaya çıkabilecek fiilî direniş imkânını peşinen yok etmekCevap
  4. D
    Son Osmanlı Mebusan Meclisinin toplanmasını hızlandırarak mütareke metnini meşruti denetime sunmak
  5. E
    Boğazlar bölgesinin yönetim ve güvenliğini doğrudan Milletler Cemiyeti komisyonuna devretmek

Cevap

Anadolu topraklarında gerçekleştirilecek işgallere karşı ortaya çıkabilecek fiilî direniş imkânını peşinen yok etmek
Mondros Ateşkes Antlaşması'nda ordunun terhis edilmesi, silah ve cephanenin İtilaf Devletlerine teslim edilmesi, demir yolları ve haberleşme ağlarının kontrol altına alınması gibi hükümler doğrudan Osmanlı Devleti'nin savunma refleksini kırmaya yöneliktir. İtilaf Devletleri, 7. maddeye dayanarak yapacakları haksız işgallere karşı Türk milletinin örgütlü bir silahlı direniş başlatmasını önceden engellemek amacıyla ülkeyi savunmasız bırakmayı hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Mütarekesi'nin askeri ve stratejik maddelerini analiz etmek
Mütareke ile sınır ve iç güvenlik dışındaki birliklerin terhis edilmesi, cephane ve taşıtların teslimi, stratejik tünel ve demir yollarının denetime açılması şart koşulmuştur.
Bir devletin ordusunun terhis edilmesi ve lojistik hatlarının kontrol altına alınması doğrudan savunma kapasitesini hedef alır.
2
İtilaf Devletlerinin bu hükümlerle güttüğü stratejik amacı belirlemek
İtilaf Devletleri 7. madde başta olmak üzere Anadolu'yu yer yer işgal etmeyi planlamıştır. Bu işgallere karşı Türk milletinin ve ordusunun silahlı bir karşılık vermesini engellemek için Osmanlı Devleti savunmasız bırakılmıştır.
Askeri güçten ve organizasyondan yoksun bırakılan bir devletin işgallere karşı direnç göstermesi oldukça güçleşir.
3
Seçenekler arasından doğru çıkarımı eşleştirmek
Askeri tasfiyenin temel amacı, işgallere karşı oluşabilecek fiilî ve organize direnişi baştan engellemektir.
Kuvayımilliye ve düzenli ordunun daha sonra ortaya çıkması, İtilaf Devletlerinin bu yöndeki niyetinin bir kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Askerî Hükümleri ve Anadolu'yu Savunmasız Bırakma Politikası

İpuçları

1
Bir ülkenin ordusunun dağıtılması ve cephanelerine el konulması o ülkenin en çok hangi yeteneğini zayıflatır?
2
İtilaf Devletlerinin mütarekeden hemen sonra Anadolu topraklarında girişeceği işgalleri düşününüz.
3
İtilaf güçleri işgalleri gerçekleştirirken halkın ve ordunun askeri bir tepki vermesini engellemek istemiştir.

Daha Fazla Pratik

Mondros sonrası Mustafa Kemal Paşa'nın Harbiye Nezaretine çektiği telgrafların içeriği ve işgallere karşı kurulan ilk milli cemiyetlerin nitelikleri üzerine soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Neden-sonuç ilişkisi kurarak: Ordunun terhis edilmesi ve silahların alınması = Savunmasız bırakma -> Hedef: Yapılacak işgallere karşı direnci engellemek.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla