Soru

Zorluk: OrtaYükselme Dönemi (1453-1579)

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde, Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlanan ve devlet teşkilatını imparatorluk yapısına uygun şekilde yeniden düzenleyen 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'kardeş katli' ve 'müsadere' (devlet görevlilerinin mallarına el konulması) gibi uygulamalar yasal bir dayanağa kavuşturulmuştur.

Bu iki uygulamanın temel ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Veraset sistemindeki belirsizliği 'Ekber ve Erşed' sistemiyle tamamen sonlandırmak
  2. Alternatif güç odaklarının ve aristokratik ailelerin oluşmasını engelleyerek merkezi otoriteyi mutlaklaştırmakCevap
  3. C
    Tımar sistemindeki bozulmaları önleyerek eyalet ordusunun sayısını artırmak
  4. D
    İskan politikası sayesinde fethedilen topraklarda Türk nüfusunu kalıcı hale getirmek
  5. E
    Divan-ı Hümayun'un bir danışma meclisi olmaktan çıkıp yürütme organı haline gelmesini sağlamak

Cevap

Merkezi otoriteyi korumak ve aristokratik yapıların oluşmasını engellemek
Kardeş katli ve müsadere uygulamalarının her ikisi de padişahın mutlak otoritesine rakip olabilecek kişi veya odakları ortadan kaldırmayı amaçlar. Kardeş katli ile hanedan içindeki taht kavgaları engellenerek devletin bölünmesinin önüne geçilirken; müsadere ile devlet görevlilerinin (özellikle Çandarlı ailesi gibi köklü ailelerin) aşırı zenginleşerek devlete karşı güç odağı haline gelmeleri engellenmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'ni feodal yapılardan arındırarak merkeziyetçi bir imparatorluk haline getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Uygulamaların kapsamını belirlemek
Kardeş katli hanedan üyelerini, müsadere ise güçlü bürokratik aileleri kontrol altına alır.
Her iki uygulamanın hedef kitlesini anlamak siyasi amacı netleştirir.
2
Siyasi sonuçları analiz etmek
Padişahın karşısında güçlenebilecek hiçbir alternatif yapı (aile veya zümre) bırakılmaz.
Yükselme Dönemi'nin temel karakteri olan mutlak merkeziyetçiliğin nasıl inşa edildiğini görmek gerekir.
3
Ortak paydayı tespit etmek
Devletin bekası ve padişahın mutlak otoritesinin korunması.
Kanunname-i Ali Osman'ın ruhu, otoriteyi tek bir merkezde toplamaya dayanır.

Anahtar Kavram

Merkeziyetçilik ve Mutlakiyet
Bu soruyu puanla