Soru

Zorluk: ZorYükselme Dönemi (1453-1579)

Osmanlı Devleti, XVI.XVI. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde Avrupa’da yükselen Protestanlık hareketlerini diplomatik olarak desteklemiş ve 15351535 yılında Fransa’ya ticari-hukuki ayrıcalıklar tanıyan Kapitülasyonları vermiştir.

Osmanlı Devleti'nin bu uygulamalarla ulaşmak istediği temel stratejik hedef aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Avrupa’daki mezhep savaşlarını diplomatik yollarla sonlandırarak kıtada kalıcı bir barış ortamı tesis etmek
  2. B
    Coğrafi Keşifler sonucunda önemini kaybeden İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak amacıyla Orta Asya devletleriyle askeri ittifaklar kurmak
  3. Avrupa'da Habsburg (Şarlken) hegemonyasına karşı muhalif güçleri destekleyerek Haçlı birliğini parçalamak ve Akdeniz ticaretini cazip kılmakCevap
  4. D
    Katolik Kilisesi’nin sarsılan otoritesini kullanarak Avrupa halklarını kitlesel olarak İslamiyet’e davet etmek ve dini fetihler gerçekleştirmek
  5. E
    Rönesans hareketlerinin Osmanlı bilim ve eğitim sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini Batılı müttefikler aracılığıyla minimize etmek

Cevap

Osmanlı Devleti'nin temel hedefi, Habsburg İmparatorluğu'nun (Şarlken) Avrupa'da kurmaya çalıştığı tek güç egemenliğini ve Haçlı birliğini engellemek için Protestanları ve Fransa'yı destekleyerek siyasi bir denge kurmak, aynı zamanda Akdeniz ticaretini canlandırmaktır.
Kanuni Sultan Süleyman, Avrupa'da Şarlken'in temsil ettiği Katolik-Habsburg gücünün tek bir imparatorluk kurarak Osmanlı'ya karşı büyük bir Haçlı ordusu toplamasını engellemek istemiştir. Bu doğrultuda, Katolik kilisesine isyan eden Protestanları destekleyerek dini parçalanmayı, Fransa ile ittifak kurarak da siyasi parçalanmayı derinleştirmiştir. Akdeniz limanlarına tanınan imtiyazlar ise ticaret yollarını bu bölgede tutarak Osmanlı ekonomisini güçlendirmeyi hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin Avrupa siyasi haritasını analiz etme
Avrupa'da Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlken'in (Habsburglar) büyük bir güç haline geldiği ve Hristiyan birliğini sağlamaya çalıştığı görülür.
Osmanlı'nın hamlelerinin hangi dış tehdide karşı yapıldığını anlamak için gereklidir.
2
Dini ve siyasi ayrılıkların değerlendirilmesi
Reform hareketleri sonucu ortaya çıkan Protestanlık, Katolik Şarlken'in otoritesini zayıflatmaktadır.
Osmanlı'nın neden bir mezhep hareketine diplomatik destek verdiğini açıklar.
3
Ekonomik ve diplomatik araçların birleştirilmesi
Fransa'ya Kapitülasyon verilerek hem Fransa Şarlken'den koparılmış hem de Akdeniz ticareti Fransız gemileriyle canlandırılmak istenmiştir.
Kapitülasyonların sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir ittifak aracı olduğunu gösterir.
4
Genel stratejik sonucun belirlenmesi
Habsburg hegemonyasına karşı 'Denge Politikası' ve 'Böl-Yönet' taktiği uygulanmıştır.
Tüm eylemlerin ortak paydası olan 'Haçlı birliğini önleme' hedefine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'ndeki Avrupa Siyaseti ve Denge Stratejisi

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin en büyük rakibi olan Şarlken'in (Habsburglar) gücünü nasıl kırabileceğini düşünün.
2
Protestanlık ve Fransa, Şarlken'in hem içten hem dıştan en büyük sorunlarıydı. Osmanlı neden bu sorunları beslemiş olabilir?
3
Düşmanımın düşmanı dostumdur mantığıyla, Haçlı birliğini (Hristiyan ittifakını) engellemek temel hedeftir.

Daha Fazla Pratik

Kanuni Dönemi'ndeki Hint Deniz Seferleri'nin Portekiz'in coğrafi keşifler üzerindeki etkisine karşı başarısızlık nedenlerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla