Soru

Zorluk: ZorCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Yazın dünyasında kalıcı olmanın yolu, sadece dili ustalıkla kullanmaktan değil, anlatılanın evrensel bir öze sahip olmasından geçer. (II) Kendi yerel kültürünün sınırlarını aşamayan bir yapıtın, dünya edebiyatı atlasında kendine yer bulması oldukça zordur. (III) Birçok genç yazar, daha geniş kitlelere ulaşmak ve tanınırlığını artırmak düşüncesiyle popüler akımların peşinden sürüklenmektedir. (IV) Bu durum, edebi eserlerin sanatsal derinliğini yitirerek birer tüketim nesnesine dönüşmesine zemin hazırlamaktadır. (V) Son yıllarda nitelikli eleştirinin yokluğu, okurun vasat ile değerliyi ayırt etmesini güçleştiren temel unsurdur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır.
  2. B
    II. cümlede, bir ihtimalden söz edilmiştir.
  3. III. cümlede, yargı gerekçesiyle birlikte verilmiştir.Cevap
  4. D
    IV. cümlede, bir durumun yol açtığı olumsuz bir saptama yapılmıştır.
  5. E
    V. cümlede, karşılaştırmadan yararlanılarak bir değerlendirme yapılmıştır.

Cevap

Üçüncü cümlede yargı gerekçesiyle (neden-sonuç) değil, amacıyla (amaç-sonuç) birlikte verilmiştir.
Üçüncü cümlede geçen 'daha geniş kitlelere ulaşmak ve tanınırlığını artırmak düşüncesiyle' ifadesi, yazarların eylemi hangi hedefle (amaçla) gerçekleştirdiğini belirtir. Bu bir amaç-sonuç ilişkisidir. Oysa seçenek, yargının gerekçesiyle (nedeniyle) verildiğini iddia ederek kavram yanılgısına düşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki anlam ilişkilerini belirle.
Birinci cümlede 'koşul', ikinci cümlede 'olasılık', üçüncü cümlede 'amaç-sonuç', dördüncü cümlede 'saptama', beşinci cümlede 'karşılaştırma/değerlendirme' tespit edildi.
Seçeneklerdeki iddiaların doğruluğunu teyit etmek için her cümlenin anlamsal yapısını analiz etmek gerekir.
2
Üçüncü cümleyi 'neden-sonuç' ve 'amaç-sonuç' ayrımı bakımından incele.
'-mak düşüncesiyle' ifadesi, henüz gerçekleşmemiş ancak hedeflenen bir amacı (amaç-sonuç) ifade etmektedir.
KPSS Türkçede 'gerekçe' ifadesi 'neden-sonuç' ilişkisini karşılar; oysa bu cümlede eylemin hangi gayeyle yapıldığı belirtilmiştir.
3
Diğer seçenekleri ele.
A, B, D ve E seçeneklerindeki açıklamalar metindeki cümlelerle tam olarak örtüşmektedir.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için diğerlerinin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç (Gerekçe) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Cümlede anlam sorularında '-mak üzere, -mak için, -mak gayesiyle' gibi ek ve kelime öbeklerinin genellikle amaç-sonuç bildirdiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla