Akarsuların yatağını dikey yönde aşındırarak daha önceki vadi tabanının yüksekte kalmasıyla oluşan basamaklı yer şekillerine seki (taraça) adı verilir. Türkiye’deki akarsu vadilerinde taraçaların oluşumunda ve yaygın olarak görülmesinde aşağıdakilerden hangisinin temel belirleyici olduğu söylenebilir?
- Anadolu Yarımadası’nın jeolojik süreçte epirojenez ile toptan yükselmesiCevap
- BAkarsu rejimlerinin iklim koşullarına bağlı olarak düzensiz bir seyir izlemesi
- CAkarsu havzalarında kimyasal çözülmenin fiziksel çözülmeden daha etkili olması
- DAkarsuların döküldükleri kıyılarda gelgit genliğinin düşük olması
- EDağların uzanış doğrultusunun kıyı derinliğini ve ulaşımdaki maliyetleri etkilemesi
Cevap
Anadolu Yarımadası’nın jeolojik süreçte epirojenez ile toptan yükselmesi
Seki (taraça) oluşumu, akarsuyun biriktirme yaptığı vadi tabanını, deniz seviyesinin değişmesi veya karanın yükselmesi (epirojenez) sonucu yeniden aşındırmasıyla gerçekleşir. Türkiye, IV. Jeolojik Zaman'da toptan yükseldiği için akarsular yataklarını derinleştirmiş ve eski vadi tabanları basamaklar halinde yüksekte kalmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Seki (Taraça) ve Epirojenez İlişkisi
İpuçları
1
Bu yer şekli hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerini içerir.
2
Bir akarsuyun yatağını yeniden derinleştirmesi için arazinin yükselmesi gerekir.
3
Türkiye'nin genç oluşumlu bir ülke olması ve yakın zamanda toptan yükselmiş olması bu şekillerin yaygınlığını açıklar.
Daha Fazla Pratik
Epirojenezin akarsu denge profili üzerindeki etkilerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s