Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Dağları

Orojenez (dağ oluşumu) esnasında esnek yapılı tortul tabakaların yan basınçlara maruz kalarak kıvrılması sonucunda yüksekte kalan kısımlara 'antiklinal', alçakta kalan kısımlara ise 'senklinal' adı verilir. Türkiye'deki sıradağların büyük bir kısmı bu jeolojik süreçle meydana gelmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen dağlardan hangisi yukarıda açıklanan oluşum süreci (kıvrımlanma) sonucunda meydana gelmiştir?

  1. A
    Madra Dağları
  2. B
    Yunt Dağları
  3. C
    Aydın Dağları
  4. Küre DağlarıCevap
  5. E
    Nur (Amanos) Dağları

Cevap

Küre Dağları, kıvrımlanma süreciyle oluşan bir antiklinal yapıdır.
Küre Dağları, Batı Karadeniz bölümünde yer alan ve Alp orojenezi sırasında esnek tortul tabakaların yan basınçlarla kıvrılması sonucu oluşan Kuzey Anadolu Dağları sisteminin bir parçasıdır. Bu nedenle antiklinal ve senklinal yapıları bu dağ kuşağında yaygın olarak görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Terim analizi yapılması
Antiklinal ve senklinal terimlerinin 'kıvrım dağları'na ait olduğu belirlenir.
Soruda istenen oluşum türünü doğru tanımlamak için terminolojiyi netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağların oluşum türlerinin sınıflandırılması
Madra, Yunt, Aydın ve Nur dağlarının 'kırıklı' (horst); Küre Dağları'nın ise 'kıvrımlı' olduğu tespit edilir.
Türkiye'deki dağların bölgesel ve yapısal özelliklerine göre gruplandırılması gerekir.
3
İstisnai durumların kontrol edilmesi
Nur Dağları'nın Akdeniz'de olmasına rağmen bir horst olduğu hatırlanarak çeldiriciden kaçınılır.
Soru seviyesinin orta güçlükte olması nedeniyle bu tip yapısal istisnalar ayırt edici rol oynar.

Anahtar Kavram

Orojenez: Kıvrılma ve Kırılma Mekanizmaları

İpuçları

1
Antiklinal ve senklinal kavramları, yer kabuğunun esnek olduğu alanlardaki 'kıvrılma' hareketlerini ifade eder.
2
Ege Bölgesi'ndeki dağların çoğu (Madra, Yunt, Aydın, Bozdağlar) kıvrılma değil, kırılma ile oluşmuştur.
3
Seçenekler arasında yer alan ve Karadeniz kuşağında bulunan dağ sırasına odaklanın; çünkü bu kuşak Alp kıvrım sisteminin Türkiye'deki ana koludur.

Daha Fazla Pratik

Kıvrımlı dağların ulaşıma etkisini (geçitlerin önemi) ve kuzey-güney uzanışının iklim üzerindeki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla