Soru

Zorluk: OrtaSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde, TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
  3. C
    Seçimlerin yenilenmesine karar verilen Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetkileri, yeni Meclis ve Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar devam eder.
  4. D
    Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, TBMM seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gerekli olan çoğunluk, üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, beşte üç çoğunluğudur.
1982 Anayasası'nın 116. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Seçeneklerde belirtilen 'salt çoğunluk' ifadesi yanlış bir hukuki bilgidir; çünkü salt çoğunluk 301 milletvekiline tekabül eder ve bu sayı seçimleri yenilemek için yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 116. maddesinde düzenlenen 'Seçimlerin Yenilenmesi' usulünü incelemek.
Meclis kararıyla seçimlerin yenilenmesi için nitelikli bir çoğunluk arandığı tespit edilir.
Yasama organının kendi seçimlerini normal süresinden önce sonlandırabilmesi, anayasal sistemde basit çoğunlukla değil, geniş bir uzlaşı ile mümkün kılınmıştır.
2
Meclis'teki karar yeter sayısını kontrol etmek.
Karar yeter sayısının üye tamsayısının beşte üçü (600×35=360600 \times \frac{3}{5} = 360) olduğu görülür.
Salt çoğunluk (301301) yasama işlemlerinde genel kural olsa da, seçimlerin yenilenmesi gibi kritik kararlar için Anayasa özel (nitelikli) çoğunluk öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Meclis Tarafından Seçimlerin Yenilenmesi (Karar Yeter Sayısı)

İpuçları

1
Anayasa'da bazı kararlar için basit çoğunluk yeterliyken, seçimlerin yenilenmesi gibi önemli durumlar için nitelikli (özel) bir sayı aranır.
2
Meclis'in seçim kararı alabilmesi için gereken oran, 600 milletvekilinin yüzde 60'ına denk gelir.
3
Gereken sayı 301 (salt çoğunluk) değil, 360'tır.

Daha Fazla Pratik

Ara seçimlerin (By-elections) hangi durumlarda zorunlu hale geldiğini ve genel seçimlere ne kadar süre kala yapılamayacağını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla