Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının hemen ardından İngiliz Komutanlığı, mütareke hükümlerine aykırı bir biçimde İskenderun Limanı'nın ve çevresinin kendilerine teslim edilmesini talep etmiştir. Yıldırım Orduları Grup Komutanı Mustafa Kemal Paşa; bu talebin kabul edilmesi hâlinde Çukurova ve Toros geçitlerinin tamamen savunmasız kalarak Anadolu'nun güneyden işgale açılacağını belirtmiş, İngiliz birliklerinin karaya çıkmaya kalkışması durumunda ateşle karşılık verilmesini emretmiştir.

Mustafa Kemal Paşa'nın bu kararlı tutumuna ve itirazlarına rağmen, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki İstanbul Hükûmeti'nin İngilizlerin taleplerine boyun eğerek gerçekleştirdiği aşağıdaki uygulamalardan hangisi, mütarekenin hemen ertesinde izlenen teslimiyetçi politikanın en somut göstergesidir?

  1. A
    Bölgedeki asayişi sağlamak ve halkın elindeki silahları toplamak amacıyla Dokuzuncu Ordu Müfettişliği'ni teşkil ederek Mustafa Kemal Paşa'yı olağanüstü yetkilerle bölgeye sevk etmesi
  2. B
    Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasının ardından ulusal mücadeleye destek veren askeri kumandanların orduyla ilişiğini keserek haklarında tevkif müzekkeresi yayımlaması
  3. Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı ile VII. Ordu Karargâhı'nı lağvederek Mustafa Kemal Paşa'yı Harbiye Nezareti emrine (İstanbul'a) çağırmasıCevap
  4. D
    İşgallere karşı Anadolu'da başlayan bölgesel silahlı direnişleri engellemek amacıyla doğrudan İngiliz himayesinde çalışan Nasihat Heyetleri (Heyet-i Nasiha) kurması
  5. E
    İtilaf Devletleri'nin baskısıyla Mebusan Meclisi'ni feshederek İttihat ve Terakki kökenli mebusların tamamını Malta Adası'na sürgüne göndermesi

Cevap

Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı ile VII. Ordu Karargâhı'nı lağvederek Mustafa Kemal Paşa'yı Harbiye Nezareti emrine (İstanbul'a) çağırması
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İngilizlerin İskenderun'u işgal etme talebine karşı çıkan ve 'Gerektiğinde ateş açılacaktır' emrini veren Yıldırım Orduları Grup Komutanı Mustafa Kemal Paşa'nın bu direniş kararlılığı, İstanbul Hükûmeti tarafından engellenmiştir. Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti, İngilizlerin baskılarına boyun eğerek 7 Kasım 1918'de Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı'nı tamamen lağvetmiş ve Mustafa Kemal Paşa'yı İstanbul'a geri çağırarak güney topraklarımızın savunmasız kalmasına ve kısa sürede işgal edilmesine zemin hazırlamıştır. Bu tutum, Osmanlı idaresinin mütareke hükümlerine karşı gösterdiği teslimiyetçi politikanın en açık kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı ve tarafların tutumunu analiz etme
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın (30 Ekim 1918) yürürlüğe girmesinin hemen ardından İngilizler, mütareke sınırları dışında kalan İskenderun Limanı'nı haksız gerekçelerle işgal etmek istemiştir.
İskenderun Limanı, Çukurova ve Halep-Toros hattının kilit savunma noktasıdır.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın tepkisini ve askeri öngörüsünü değerlendirme
Mustafa Kemal Paşa, İngilizlerin bu hamlesinin Anadolu'nun güneyini işgale açacağını görerek işgal girişimine silahla karşı konulacağını emretmiş ve İstanbul Hükûmeti'ni mütareke maddelerinin esnetilmemesi konusunda uyarmıştır.
Mütarekenin muğlak ifadelerinin tek taraflı işgal zeminine dönüştürülmesini engellemek hedeflenmiştir.
3
İstanbul Hükûmeti'nin bu direnç karşısında aldığı idari kararı belirleme
Sadrazam Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti, İngilizlerle çatışmaktan çekinerek 7 Kasım 1918 tarihinde Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı ile VII. Ordu Karargâhı'nı lağvetmiş ve Mustafa Kemal Paşa'yı Harbiye Nezareti emrine İstanbul'a çağırmıştır.
İstanbul yönetiminin mütareke sonrası izlediği teslimiyetçi ve İngilizlerle uzlaşma yanlısı politikanın ilk ve en belirgin askeri tasfiyesidir.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası ilk işgaller, stratejik savunma hatları (İskenderun krizi) ve Osmanlı Hükûmeti'nin orduyu terhis/lağvetme politikası
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Bu konudan daha fazla soru