Türkiye'de özellikle İç Anadolu'nun volkanik tüflerle kaplı alanlarında ve Güneydoğu Anadolu'nun kurak sahalarında sel sularının ve yüzey akışına geçen suların yamacı parçalamasıyla oluşan, tarımsal açıdan verimsiz, pürüzlü ve yarılmış yer şekillerine "kırgıbayır" (badlands) denir.
Buna göre, bir sahada kırgıbayır oluşumunun yaygınlaşması, o bölge hakkında aşağıdakilerden hangisinin kanıtı olamaz?
- ABitki örtüsünün tahrip edildiğinin
- BSağanak karakterli yağışların görüldüğünün
- CToprak yapısının gevşek dokulu olduğunun
- Kimyasal çözünmenin fiziksel çözünmeden fazla olduğununCevap
- EEğimin yüzey akışına uygun olduğunun
Cevap
Kimyasal çözünmenin fiziksel çözünmeden fazla olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü kırgıbayırlar kurak/yarı kurak bölgelerde, fiziksel çözünmenin baskın olduğu sahalarda oluşur.
Kırgıbayır, kurak ve yarı kurak bölgelerde (Step iklimi gibi) görülen bir aşınım şeklidir. Bu bölgelerde nem miktarının düşük olması, sıcaklık farklarının ise yüksek olması nedeniyle fiziksel (mekanik) çözünme, kimyasal çözünmeden çok daha etkilidir. Dolayısıyla kimyasal çözünmenin fazla olması kırgıbayır oluşumuyla bağdaşmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Aşındırma Şekilleri: Kırgıbayır (Badlands)
İpuçları
1
Kırgıbayırın görüldüğü bölgelerin (İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu) iklim özelliklerini düşünün.
2
Bu bölgelerde nem miktarının az olması, kayaçların hangi yöntemle parçalanmasına neden olur?
Daha Fazla Pratik
Peribacaları ile kırgıbayırların oluşumundaki ortak faktörleri (tüflü arazi, sel suları) karşılaştırın.
Tahmini Süre:50s