Soru

Zorluk: OrtaSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine (seçimlerin öne alınması) karar verilmesi durumunda, yapılacak seçimlerin usulü ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    TBMMTBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için üye tamsayısının beşte üç (360360 milletvekili) çoğunluğunun oyu gerekir.
  2. B
    Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda, bu karar 4848 saat içinde Resmi Gazete’de yayımlanarak ilan edilir.
  3. C
    Seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde, TBMMTBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi kural olarak birlikte gerçekleştirilir.
  4. Yenilenen seçimler sonucunda göreve gelen Meclis ve Cumhurbaşkanı, sadece bir önceki dönemin eksik kalan süresini tamamlamak amacıyla seçilirler.Cevap
  5. E
    Seçimi yenilenen Meclisin yetkileri, yeni Meclisin seçilmesine kadar (seçim sonuçları kesinleşene kadar) kesintisiz devam eder.

Cevap

Seçimlerin yenilenmesi durumunda yeni seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı önceki dönemin kalan süresini değil, beş yıllık tam bir yeni dönemi tamamlamak üzere seçilirler.
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumunda, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanı 55 yıllık tam bir yeni görev süresi için seçilirler. Anayasa'nın 116116. maddesinin son fıkrası 'Birlikte yenilenen Meclis ve Cumhurbaşkanının görev süreleri de beş yıldır' hükmünü amirdir. Dolayısıyla, bir önceki dönemin 'eksik kalan süresini tamamlama' ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin yenilenmesi (Madde 116116) hükmünün incelenmesi
Meclis (3/53/5 çoğunlukla) veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine her zaman karar verilebileceği ve her iki seçimin birlikte yapılacağı saptanır.
20172017 Anayasa değişikliği ile yasama ve yürütme seçimlerinin uyumu hedeflenmiştir.
2
Görev süresi kuralının belirlenmesi
Anayasa'nın 116116. maddesinin son fıkrasına göre, birlikte yenilenen Meclis ve Cumhurbaşkanının görev sürelerinin 55 yıl olduğu belirlenir.
Yenileme kararı (erken seçim), önceki dönemi sona erdirip tam yetkili yeni bir dönemi başlatır.
3
İstisnai durumla (Madde 106106) karşılaştırma
Sadece Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması ve genel seçime 11 yıl veya daha az süre kalması durumunda (Madde 106106) seçilenlerin 'kalan süreyi tamamlayacağı' görülür.
Bu ayrım, 'yenilenme' ile 'makamın boşalması' arasındaki hukuki farkı netleştirir.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Yenilenmesi (Fesih) ve Eş Zamanlılık İlkesi

İpuçları

1
Seçimlerin 'yenilenmesi' ile Cumhurbaşkanlığı makamının 'boşalması' arasındaki farka dikkat edin.
2
Anayasa'nın 116116. maddesi seçimlerin yenilenmesi durumunda yeni bir 55 yıllık dönemin başlayacağını belirtir.
3
'Kalan süreyi tamamlama' kuralı sadece genel seçime 11 yıldan az süre kala Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında (Madde 106106) uygulanır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının genel seçime 11 yıldan fazla süre kala boşalması durumunda yapılacak seçimlerin yasama dönemi üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla