Soru

Zorluk: OrtaBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde 1913 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti liderliğinde gerçekleştirilen, Sadrazam Kâmil Paşa'nın silah zoruyla istifaya zorlanarak yerine Mahmud Şevket Paşa'nın getirildiği Bâb-ı Âli Baskını'nın Türk siyasi tarihindeki temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Meşrutiyet rejiminin ilk kez yürürlüğe konulması ve anayasanın ilanı
  2. Türk tarihinde askerî güç kullanılarak gerçekleştirilen ilk hükûmet darbesi kabul edilmesiCevap
  3. C
    Osmanlı yönetim biçiminin mutlakiyetten cumhuriyete geçişini sağlaması
  4. D
    I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Konferansı kararlarının tümüyle iptal edilmesini sağlaması
  5. E
    Padişahın meclisi feshetme yetkisinin anayasadan tamamen çıkarılarak meclis üstünlüğünün kurulması

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde askerî müdahale yoluyla bir hükûmetin düşürülüp yerine yenisinin kurulduğu ilk darbe olma özelliğini taşır.
Bâb-ı Âli Baskını, 23 Ocak 1913 tarihinde İttihat ve Terakki tarafından gerçekleştirilen ve askerî güç kullanarak mevcut hükûmetin istifa ettirilip yerine yeni bir kabinenin kurulmasını sağlayan bir olaydır. Bu durum, Türk siyasi tarihinde hükûmetin el değiştirmesi amacıyla yapılan ilk askerî darbe olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın taraflarını ve amacını tanımlamak.
İttihat ve Terakki Cemiyeti, I. Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıkları ve Edirne'nin elden çıkma ihtimalini bahane ederek iktidarı tamamen ele geçirmeyi hedeflemiştir.
Olayın neden bir siyasi partinin askerî müdahalesi olduğunu anlamak için.
2
Olayın sonucunu (hükûmet değişikliği) analiz etmek.
Kâmil Paşa hükûmeti düşürülmüş, yerine İttihatçılara yakın Mahmud Şevket Paşa hükûmeti kurulmuştur.
Müdahalenin rejim değişikliği değil, yürütme organının değişimi olduğunu belirlemek için.
3
Tarihsel kategorizasyonu yapmak.
Bu olay, rejim değişikliği (ihtilal) değil, bir hükûmet darbesidir ve bu niteliğiyle tarihimizdeki ilk örnektir.
Olayın Türk siyasi tarihindeki özgün yerini saptamak için.

Anahtar Kavram

Hükûmet Darbesi (Coup d'état) vs. Rejim Değişikliği

Daha Fazla Pratik

Bâb-ı Âli Baskını'nın ardından İttihat ve Terakki'nin ülke yönetiminde kurduğu tek parti hegemonyasının II. Balkan Savaşı sonuçları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla