Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

1923−19291923-1929 yılları arasında özel teşebbüsü destekleyen liberal bir ekonomi modeli izleyen Türkiye Cumhuriyeti; 19291929 yılında Lozan Antlaşması’ndan kalan gümrük kısıtlamalarının sona ermesi ve aynı yıl başlayan Dünya Ekonomik Buhranı’nın etkisiyle korumacı-müdahaleci bir sisteme geçiş yapmıştır. Bu süreçte milli sanayiyi korumak ve dış ticaret dengesini sağlamak temel öncelik haline gelmiştir.

Sözü edilen bu yeni ekonomik dönem ve gümrük bağımsızlığının kazanılması doğrultusunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirildiği savunulamaz?

  1. A
    Korumacı gümrük politikaları uygulanarak ithalatın denetim altına alınması
  2. B
    Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu’nun çıkarılması
  3. C
    Devletçilik ilkesinin temel bir ekonomi modeli olarak benimsenerek büyük yatırımların devlet eliyle yapılması
  4. Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün üretim üzerindeki mali yükünün hafifletilmesiCevap
  5. E
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın hazırlanarak sanayileşme hareketinin hızlandırılması

Cevap

Aşar vergisinin kaldırılması, 19251925 yılında gerçekleştirilmiş bir reform olup 19291929 yılındaki gümrük bağımsızlığı veya dünya ekonomik buhranı sonrası başlayan korumacı dönem ile kronolojik olarak ilişkili değildir.
Aşar vergisinin kaldırılması, çiftçinin üzerindeki yükü azaltmak amacıyla 1717 Şubat 19251925 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Soruda vurgulanan 19291929 Gümrük Tarifesi Kanunu ve Dünya Ekonomik Buhranı sonrası başlayan korumacı-müdahaleci dönemden kronolojik olarak daha eskidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapma
1923−19291923-1929 arası Liberal Dönem, 19291929 sonrası ise Devletçilik ve Korumacılık dönemidir.
Soruda belirtilen gelişmelere hangi olayların dahil olduğunu anlamak için zaman dilimlerini belirlemek gerekir.
2
Gümrük bağımsızlığı ve kriz etkilerini değerlendirme
Gümrük Tarifesi Kanunu, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu ve Devletçilik gibi uygulamaların 19291929 ve sonrasında ortaya çıktığı görülür.
Bu önlemler doğrudan dış etkilere karşı ülkeyi koruma amacı taşır.
3
Kronolojik karşılaştırma yapma
Aşar vergisi 19251925 yılında kaldırılmıştır.
Aşar vergisinin kaldırılması, tarımsal üretimi artırmaya yönelik bir Halkçılık reformudur ve kriz öncesi döneme aittir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Ekonomi Politikalarının Dönemsel Ayrımı (1923−19291923-1929 ve 1929−19381929-1938)

İpuçları

1
19291929 yılı bir dönüm noktasıdır; bu tarihten önceki ve sonraki olayları ayırt etmeye çalışın.
2
Seçenekler arasında hangisi tarımla ilgiliyken, diğerleri daha çok sanayi, dış ticaret ve kriz yönetimiyle ilgilidir?
3
Aşar vergisinin (tithe tax) Cumhuriyetin hangi yılında kaldırıldığını hatırlayın (19251925).

Daha Fazla Pratik

İzmir İktisat Kongresi kararları ile 19301930 sonrası Devletçilik uygulamaları arasındaki temel farkları gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken seçenekleri 'Tarım reformu' ve 'Sanayi/Ticaret reformu' olarak gruplandırabilirsiniz. Aşar vergisi tarım odaklı bir erken dönem reformudur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru