Soru

Zorluk: Zorİşçi Problemleri

Bir tekstil fabrikasında bulunan A, B ve C makinelerinin çalışma kapasiteleri sırasıyla 2, 3 ve 4 ile doğru orantılıdır. Bu üç makine, alınan bir siparişin tamamını birlikte çalışarak 12 saatte bitirebilmektedir.

Siparişin üretimine üç makine birlikte başladıktan 4 saat sonra A makinesi arızalanarak devre dışı kalıyor. Üretimin tamamlanmasına 3 saat kala ise C makinesi kapatılıyor ve kalan işi sadece B makinesi tamamlıyor.

Buna göre, bu siparişin üretimi toplam kaç saat sürmüştür?

  1. A
    13
  2. B
    14
  3. C
    15
  4. 16Cevap
  5. E
    18

Cevap

Siparişin üretimi toplam 16 saat sürmüştür.
Doğru cevap, üretim sürecinin üç farklı aşamasının (tüm makineler, B ve C, sadece B) sürelerinin doğru hesaplanıp toplanmasıyla bulunur. Toplam iş 108 birimdir. İlk 4 saatte 36 birim yapılır. Son 3 saatte sadece B makinesi 9 birim iş yapar. Aradaki 63 birimlik işi B ve C makineleri (hızları toplamı 7 birim) 9 saatte tamamlar. Toplam süre 4 + 9 + 3 = 16 saattir.

Adım Adım Çözüm

1
Makinelerin kapasitelerini ve toplam iş miktarını belirle.
VA=2kV_A = 2k, VB=3kV_B = 3k, VC=4kV_C = 4k. Toplam hız: 9k9k. Toplam İş: 9k×12=108k9k \times 12 = 108k.
İşçi problemlerinde iş miktarı = Hız ×\times Zaman formülü kullanılır.
2
İlk 4 saatte yapılan işi ve kalan işi hesapla.
Yapılan iş: 9k×4=36k9k \times 4 = 36k. Kalan iş: 108k36k=72k108k - 36k = 72k.
Üç makine birlikte 4 saat çalışmıştır.
3
Son 3 saatlik süreci analiz et.
A makinesi zaten bozuk, C de kapatıldı. Sadece B çalışıyor (3k3k). Son 3 saatte yapılan iş: 3k×3=9k3k \times 3 = 9k.
İşin bitimine 3 saat kala sadece B makinesi aktiftir.
4
Ara dönemdeki (A bozuk, C çalışıyor) süreyi hesapla.
Ara dönemde yapılması gereken iş: 72k9k=63k72k - 9k = 63k. Çalışanlar: B ve C (3k+4k=7k3k + 4k = 7k). Süre: 63k/7k=963k / 7k = 9 saat.
Kalan işten son 3 saatte yapılan iş çıkarılarak ara dönem işi bulunur.
5
Toplam süreyi bul.
Toplam süre = İlk dönem + Ara dönem + Son dönem = 4+9+3=164 + 9 + 3 = 16 saat.
Tüm aşamaların süreleri toplanır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde toplam iş miktarı üzerinden giderek, değişen çalışma hızlarına göre süreci parçalara ayırıp her bir parçayı ayrı ayrı hesaplamak gerekir.

İpuçları

1
Makinelerin kapasitelerine 2k2k, 3k3k ve 4k4k diyerek toplam iş miktarını kk cinsinden hesaplayın.
2
Süreci üç aşamaya bölün: 1. Üçü birlikte (4 saat), 2. B ve C birlikte (bilinmeyen süre), 3. Sadece B (3 saat).

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, işçi sayısı ve gün sayısı ters orantılı değişen problemleri çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Toplam işi birim zaman (saat) üzerinden değil, yapılan iş parçaları üzerinden oranlayarak da çözebilirsiniz: İşin 4/12'si bitti, geriye 8/12'si kaldı...
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla