Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Olağanüstü Hal (OHALOHAL) rejiminin hukuki çerçevesini düzenleyen 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, bu dönemde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (OHALOHAL CBKCBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu kararnamelerle, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin aksine, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda da düzenleme yapılabilir.Cevap
  2. B
    OHALOHAL kararnamelerinin Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla, Resmî Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.
  3. C
    Bu kararnamelerle, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında da kişinin yaşama hakkına ve maddi-manevi varlığının bütünlüğüne dokunulabilir.
  4. D
    Kararnameler, TBMM Genel Kurulu tarafından onaylanıp kabul edilmedikleri sürece hiçbir şekilde yürürlüğe giremez ve idari işlemlere dayanak oluşturamaz.
  5. E
    OHALOHAL kararnameleri, Meclis tarafından onaylanıp kanunlaştıktan sonra da anayasal olarak hiçbir şekilde yargısal denetime tabi tutulamaz.

Cevap

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle, olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak kişi hakları ve siyasi haklar alanında da düzenleme yapılabilmesi mümkündür.
Anayasa'nın 104104. maddesine göre olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemezken; 119119. madde uyarınca Olağanüstü Hal döneminde bu kısıtlama kalkar ve çekirdek haklar hariç tüm haklar kararname ile düzenlenebilir hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL Kararnamesinin yetki kapsamını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilirken (104104. md), OHAL CBK'ları sert çekirdek haklar hariç tüm temel hakları düzenleyebilir (119119. md).
Yürütme organına kriz anlarında hızlı hareket kabiliyeti tanınması amaçlanmıştır.
2
Yargısal denetim durumunu değerlendirme
Anayasa 148148. madde gereği OHAL CBK'larına karşı iptal davası açılamaz; ancak bu yasak Meclis onayına kadar sürer.
Meclis onayından sonra metin kanunlaştığı için denetime tabi olur.
3
Mutlak sınırları (Çekirdek Haklar) kontrol etme
Savaş hukukuna uygun ölümler hariç yaşama hakkı, din, vicdan, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği gibi haklar mutlak korunur.
Anayasa 1515. maddedeki çekirdek alanın dokunulmazlığı.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi

İpuçları

1
Olağan dönem kararnameleri ile OHAL kararnameleri arasındaki 'düzenleme alanı' farkını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

OHAL kararnamelerinin Meclis onayı süreci ve 3 aylık süre kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla