Examkin

Türkiye'nin İklimi ve Bitki Örtüsü

760 soru

Soru 81Soru →

Türkiye'nin topografik yapısı ve iklim çeşitliliği, bitki formasyonlarının dikey yönde farklı kuşaklar oluşturmasına neden olur. Özellikle orman yetişme üst sınırının üzerindeki yükseltilerde, düşük sıcaklıklara dayanıklı ot topluluklarından oluşan 'alpin çayırlar' yer alır. Buna göre, alpin çayırların Türkiye'deki dağılışı ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç Anadolu'daki meşe ormanlarının insanlar tarafından tahrip edilmesiyle oluşan ot topluluklarıdır.

Cevap

İç Anadolu'daki meşe ormanlarının insanlar tarafından tahrip edilmesiyle oluşan ot topluluklarıdır ifadesi yanlıştır; çünkü bu durum alpin çayırları değil, antropojen bozkırları tanımlar.
İç Anadolu'daki meşe ormanlarının tahrip edilmesiyle oluşan bitki topluluğu 'antropojen bozkır' (insan kaynaklı bozkır) olarak adlandırılır. Alpin çayırlar ise tamamen doğal süreçlerle, yükseltiye bağlı düşük sıcaklıkların orman yetişmesini engellediği alanlarda gelişen bir formasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Alpin çayırların oluşum şartlarını hatırla
Alpin çayırlar, yüksek dağlarda düşük sıcaklık nedeniyle orman yetişemeyen alanlarda kendiliğinden oluşan doğal otlardır.
Soruda istenen yanlış bilgiyi tespit etmek için alpin çayırların tanımını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki bölgesel dağılımı kontrol et
Toroslar, Kuzey Anadolu Dağları ve Erzurum-Kars platoları alpin çayırların Türkiye'deki temel yayılış alanlarıdır.
Coğrafi dağılışın doğruluğu, konunun mekansal analizini sağlar.
3
Beşerî faktörlerin (insan etkisi) bitki örtüsü üzerindeki rolünü analiz et
İç kesimlerdeki ormanların tahribi 'antropojen bozkır' sonucunu doğurur, alpin çayırlar ise yükseltiye bağlı doğal bir kuşaktır.
Antropojen bozkır ile alpin çayır ayrımını yapmak, bitki coğrafyasındaki temel kavram yanılgılarını önler.

Anahtar Kavram

Alpin çayırlar ile antropojen bozkırlar arasındaki oluşum farkı

İpuçları

1
Alpin çayırların doğal bir formasyon olduğunu, antropojen bozkırların ise insan müdahalesiyle oluştuğunu düşünün.
2
İç Anadolu'da ormanların yok edilmesiyle ortaya çıkan 'üzerlik' ve 'yavşan otu' gibi türlerin hangi sınıfa girdiğini hatırlayın.
3
Alpin çayırlar Türkiye'nin en yüksek noktalarında bulunur, İç Anadolu'nun alçak düzlüklerinde değil.

Daha Fazla Pratik

Antropojen bozkır ile doğal bozkır türlerini harita üzerinde karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 82Soru →

Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek sınırı belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Normal şartlarda enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe orman üst sınırının deniz seviyesine yaklaşması beklenir. Ancak Türkiye'de orman üst sınırı en yüksek seviyesine (≈2800≈ 2800 m) enlemin etkisine aykırı bir şekilde Doğu Anadolu'nun iç kısımlarında (Sarıkamış çevresi) ulaşmaktadır.

Bu durumun ortaya çıkmasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karasallığın şiddetli olması nedeniyle yaz sıcaklıklarının yüksek seyretmesi ve ısı birikiminin üst sınırda ağaç yetişmesine olanak tanıması

Cevap

Karasallığın şiddetli olması ve buna bağlı olarak yaz sıcaklıklarının yüksekliği sayesinde ısı dengesinin daha yüksek kotlarda sağlanması.
Türkiye'de orman üst sınırını belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Normalde enlem etkisiyle Akdeniz'de bu sınırın en yüksek olması beklenirken, karasallığın şiddetli olduğu Doğu Anadolu'da (Sarıkamış) yaz sıcaklıklarının yüksekliği ve nemin azlığına bağlı hızlı ısınma, ormanların 28002800 metreye kadar tırmanmasına izin verir. Bu durum enlem etkisine aykırıdır ve 'özel konum' şartlarıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Orman üst sınırı kavramını tanımlama
Orman üst sınırı, sıcaklığın ağaç yetişmesi için yetersiz kaldığı en yüksek rakımı ifade eder.
Sınırın neden değiştiğini anlamak için temel belirleyicinin sıcaklık olduğunu saptamak gerekir.
2
Enlem etkisini analiz etme
Matematiksel olarak güneydeki (Akdeniz) ormanların kuzeydekinden (Karadeniz) daha yüksekte bitmesi gerekir.
Soruda belirtilen 'enleme aykırı' durumun nedenini sorgulamak için standart kuralı bilmek gerekir.
3
Özel konum (karasallık ve yükselti) etkisini değerlendirme
Doğu Anadolu'da karasallık nedeniyle yazlar kısa ama çok sıcaktır. Nem az olduğu için hava çabuk ısınır.
Sarıkamış'taki 28002800 metre sınırını açıklayan tek faktör bu yüksek yaz sıcaklığı ve ısı birikimidir.

Anahtar Kavram

Orman üst sınırının yükselmesinde karasallık ve ısı birikimi etkisi

Daha Fazla Pratik

Orman alt sınırı ile üst sınırını belirleyen faktörlerin (nem vs sıcaklık) karşılaştırıldığı soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 83Soru →

Türkiye'de etkili olan yerel rüzgârlar, estikleri yönlere göre sıcaklığı artırıcı veya azaltıcı etki yaparlar. Bu rüzgârların isimlerini ve yönlerini hatırlamak için genellikle kuzeybatıdan başlayarak saat yönünde "Kayıp Sakal" (Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos) kodlaması kullanılır. Buna göre, Türkiye'ye güneybatı yönünden esen, sıcaklığı artıran, kış aylarında karların erken erimesine ve soba zehirlenmelerine neden olabilen yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lodos

Cevap

Lodos rüzgârı güneybatı yönünden eser, sıcaklığı artırır ve nemli karakteriyle soba zehirlenmelerine yol açabilir.
Güneybatıdan esen Lodos rüzgârı, Türkiye'nin güney enlemlerinden geldiği için sıcaklığı artırır. Deniz üzerinden geldiği için nemlidir ve kış aylarında basınç farkları nedeniyle bacaların çekmemesine, dolayısıyla soba zehirlenmelerine en çok neden olan rüzgârdır.

Adım Adım Çözüm

1
"Kayıp Sakal" kodlamasını hatırlayın.
Kodlamadaki harfler sırasıyla Karayel (K), Yıldız (Y), Poyraz (P), Samyeli (S), Kıble (K), Lodos (L) rüzgârlarını temsil eder.
Rüzgârların esme yönlerini saat yönünde doğru sıralamak için bu kodlama temeldir.
2
Güneybatı yönünden esen rüzgârı belirleyin.
Kodlamanın son harfi olan 'L', yani Lodos, güneybatı yönünü temsil eder.
Türkiye'nin matematik konumu gereği güneyden gelen rüzgârlar (Lodos, Kıble, Samyeli) sıcaklığı artırır.
3
Özel etkileri (soba zehirlenmesi, deniz ulaşımı) teyit edin.
Lodos rüzgârı, nemli ve sıcak karakteriyle kışın alçak basınç etkisi yaratarak soba dumanının geri tepmesine neden olur.
Bu karakteristik özellikler Lodos'u diğer sıcak rüzgârlardan (Samyeli, Kıble) ayırır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Yerel Rüzgârlar ve 'Kayıp Sakal' Kodlaması

İpuçları

1
Türkiye'nin güneyinden esen rüzgârlar sıcaklığı artırır.
2
"Kayıp Sakal" kodlamasında güneyden esenler Samyeli, Kıble ve Lodos'tur.
3
Gözü yaşlı rüzgâr olarak da bilinen ve soba zehirlenmeleriyle ünlü olan rüzgâr Lodos'tur.

Daha Fazla Pratik

Fön rüzgârlarının Türkiye'deki etkilerini ve hangi bölgelerde sıcaklığı aniden artırdığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 84Soru →

Havanın belirli bir sıcaklıkta taşıyabileceği en fazla nem miktarına 'maksimum nem' veya 'nem taşıma kapasitesi' denir. Sıcaklık ile maksimum nem arasında doğru bir orantı bulunmaktadır; sıcaklık arttıkça havanın nem taşıma kapasitesi artarken, sıcaklık azaldıkça bu kapasite düşer.

Buna göre, kış mevsiminde Türkiye'nin coğrafi şartları göz önüne alındığında, aşağıdaki illerin hangisinde havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erzurum

Cevap

Kış mevsiminde sıcaklık değerlerinin en düşük olduğu Erzurum ilinde maksimum nem miktarı en düşüktür.
Maksimum nem, bir hava kütlesinin belirli bir sıcaklıkta taşıyabileceği en üst su buharı sınırıdır ve doğrudan sıcaklığa bağlıdır. Türkiye'de kış mevsiminde en düşük sıcaklıklar Erzurum-Kars platosu çevresinde ölçüldüğü için, bu bölgedeki havanın nem taşıma kapasitesi de Türkiye genelindeki en düşük değerlere sahip olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram tanımını hatırla.
Maksimum nem (nem taşıma kapasitesi), sıcaklık ile doğru orantılıdır.
Sıcak hava genleşerek daha fazla su buharı alabilirken, soğuk hava büzüşür ve taşıyabileceği nem miktarı azalır.
2
Türkiye'nin kış mevsimi sıcaklık dağılımını analiz et.
Kışın Türkiye'de en düşük sıcaklıklar karasallık ve yükseltinin etkisiyle Doğu Anadolu Bölgesi'nde görülür.
Erzurum, yüksek rakımı ve denizden uzak konumu nedeniyle Türkiye'nin en soğuk illerinden biridir.
3
Seçenekler arasında karşılaştırma yap.
Antalya, İzmir, Mersin ve Hatay gibi kıyı illeri kışın ılıktır; Erzurum ise çok soğuktur.
En düşük sıcaklık Erzurum'da olduğu için, en düşük maksimum nem de burada bulunur.

Anahtar Kavram

Sıcaklık ile maksimum nem (nem taşıma kapasitesi) arasındaki doğru orantı ilişkisi.

İpuçları

1
Maksimum nemin 'havanın kapasitesi' olduğunu ve sıcaklıkla doğru orantılı değiştiğini düşünün.
2
Soruda kış mevsimi sorulduğuna göre, seçenekler arasında kışın en soğuk olan ili bulmanız gerekiyor.
3
Hangi şehir kışın genellikle −20∘C-20^\circ C veya −30∘C-30^\circ C gibi sıcaklıkları görür? Bu kadar soğuk bir havada nem taşıma kapasitesi çok düşüktür.

Daha Fazla Pratik

Sıcaklık ile maksimum nem arasındaki ilişkinin tersine, bağıl nemin (yağış ihtimali) genellikle sıcaklıkla ters orantılı olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 85Soru →

Türkiye'nin iklimini etkileyen basınç merkezleri, oluşum kökenlerine göre termik (sıcaklığa bağlı) ve dinamik (Dünya'nın günlük hareketine bağlı) olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu basınç merkezlerinin Türkiye üzerindeki mevsimsel etkileri ve kökenleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, kış mevsiminde etkili olduğunda Türkiye genelinde havanın ılık ve yağışlı geçmesine neden olur.

Cevap

İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın kış mevsiminde Türkiye'ye ılık ve yağışlı hava getirmesi doğrudur.
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, kışın Türkiye'ye sokulduğunda Sibirya'nın dondurucu etkisini kırar. Deniz üzerinden (Atlantik) geldiği için nemli ve ılımandır, bu da yağış ve sıcaklık artışına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Basınç merkezlerinin kökenlerini belirle
İzlanda ve Asor dinamik; Sibirya ve Basra termik kökenlidir.
Dinamik merkezler dünyanın günlük hareketinden, termik merkezler sıcaklıktan doğar.
2
Basınç merkezlerinin etkili olduğu mevsimleri analiz et
Sibirya sadece kışın, Basra sadece yazın, İzlanda kışın (belirgin), Asor yıl boyu etkilidir.
Mevsimsel eksen eğikliği ve kara-deniz ısınma farkları bu sürekliliği belirler.
3
Hava olayları ile eşleştirme yap
İzlanda'nın kışın denizden gelmesi ılık ve yağışlı hava demektir.
Alçak basınç merkezleri yükselici hava hareketi nedeniyle genellikle yağış getirir.

Anahtar Kavram

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Sistemleri ve Karakteristikleri

Alternatif Yöntem

Eğer seçeneklerde 'Dinamik' ve 'Termik' ayrımı varsa, önce kökenlerin doğruluğunu kontrol etmek yanlış seçeneklerin çoğunu elemenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 86Soru →

Türkiye'nin iklim özelliklerinin şekillenmesinde mutlak (matematik) konum ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte rol oynar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de iklimi etkileyen göreceli (özel) konum faktörleri arasında gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuzeyden esen rüzgarların, Türkiye'nin bulunduğu yarım küreye bağlı olarak sıcaklığı düşürmesi

Cevap

Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki mutlak (matematik) konumuyla ilgilidir.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de (Orta Kuşak) yer aldığı için kuzeyden gelen rüzgarlar kutup kökenli olup sıcaklığı düşürürken, güneyden gelen rüzgarlar Ekvator kökenli olup sıcaklığı artırır. Bu durum tamamen enlem etkisi, yani mutlak (matematik) konumun bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Matematik ve özel konum kavramlarını iklim üzerindeki etkileri açısından tanımla.
Matematik konum enlem etkisi (Ekvator'a mesafe, bakı, kuşak); özel konum ise yükselti, yer şekilleri, denizellik gibi yerel unsurlardır.
Sorudaki seçenekleri doğru kategorize etmek için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Seçenekleri analiz ederek hangisinin enlem etkisine (matematik konuma) dayandığını bul.
Rüzgarın sıcaklık üzerindeki yön etkisi (Kuzeyden gelenin soğutması), Türkiye'nin Ekvator ve Kutuplar arasındaki yerleşimiyle ilgili olan tek seçenektir.
Göreceli konum olmayan, yani matematik konuma bağlı olan faktörü saptamak çözüm için yeterlidir.

Anahtar Kavram

İklimi Etkileyen Mutlak (Matematik) ve Göreceli (Özel) Konum Faktörleri
Tahmini Süre:45s
Soru 87Soru →

Türkiye'nin güneydoğu yönünden esen, özellikle yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sıcaklığı ve buharlaşmayı şiddetlendirerek tarım ürünlerinde kurumaya yol açan yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Samyeli (Keşişleme)

Cevap

Türkiye'de güneydoğu yönünden esen ve sıcaklığı artıran yerel rüzgâr Samyeli (Keşişleme) rüzgârıdır.
Samyeli (Keşişleme), Türkiye'ye güneydoğu yönünden giren, sıcaklığı ve buharlaşmayı artıran yerel bir rüzgârdır. Özellikle Güneydoğu Anadolu'da yaz sıcaklarını iyice artırarak tarımda verim kaybına veya ürünlerin erken kurumasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Rüzgârın yönünü belirleme
Soruda 'güneydoğu' yönü belirtilmiştir.
Türkiye'de yerel rüzgârların yönü karakterlerini belirleyen temel faktördür.
2
Kayıp Sakal şifresini uygulama
Karayel (KB), Yıldız (K), Poyraz (KD) / Samyeli (GD), Kıble (G), Lodos (GB)
Türkiye'nin yerel rüzgârlarını yönlerine göre kodlamak hatırlamayı kolaylaştırır.
3
Etkiyi analiz etme
Samyeli rüzgârı sıcaklığı artırır ve buharlaşmayı hızlandırır.
Güneyden (ekvator yönünden) gelen rüzgârlar Türkiye'de sıcaklığı artırıcı etki yapar.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki yerel rüzgârlar ve 'Kayıp Sakal' kodlaması

İpuçları

1
Türkiye'de rüzgârları saat yönünde kuzeybatıdan başlayarak 'Kayıp Sakal' kelimeleriyle kodlayabilirsin.
2
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne rüzgârın Suriye ve Irak çöllerinden sıcak hava taşıdığını düşün.
3
Samyeli rüzgârının diğer ismi 'Keşişleme'dir.

Daha Fazla Pratik

Diğer yerel rüzgârların (Lodos, Kıble) yönlerini ve Türkiye üzerindeki etkilerini harita üzerinde çalışabilirsin.
Tahmini Süre:45s
Soru 88Soru →

Türkiye'de çalı formasyonları; makiler, garigler ve psödomakiler (yalancı maki) olmak üzere üç ana grupta incelenmektedir. Bu toplulukların gelişiminde iklim özelliklerinin yanı sıra mevcut orman örtüsünün çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi de belirleyici bir etkendir.

Buna göre, aşağıda verilen bitki türü ve yaygın olarak dahil olduğu çalı formasyonu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geven - Psödomaki

Cevap

Geven bitkisinin psödomaki formasyonu ile eşleştirilmesi yanlıştır; çünkü geven bir bozkır (ot) türüdür.
Geven bitkisi, Türkiye'nin iç kesimlerinde (İç Anadolu, Doğu Anadolu gibi) yarı kurak iklim şartlarında görülen ve 'ot formasyonu' (bozkır/step) içerisinde yer alan bir türdür. Psödomakiler (yalancı maki) ise Karadeniz kıyı kuşağında, nemli ve ılıman şartlarda ormanların tahrip edilmesiyle oluşan (fındık, kızılcık, muşmula gibi türleri barındıran) çalı topluluklarıdır. Bu nedenle geven ile psödomaki eşleştirmesi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Çalı formasyonlarını ve bunların alt gruplarını (maki, garig, psödomaki) tanımla.
Makiler Akdeniz, garigler makilerin tahrip edildiği alanlar, psödomakiler ise Karadeniz gibi nemli bölgelerdeki tahrip sahalarıdır.
Eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol etmek için temel sınıflamayı bilmek gerekir.
2
Verilen bitki türlerinin hangi formasyona ait olduğunu analiz et.
Sandal ve kermes meşesi maki; abdestbozan ve süpürge çalısı garig türleridir. Geven ise ot (bozkır) formasyonundadır.
Bitki türlerini biyocoğrafik özelliklerine göre sınıflandırmak, yanlış eşleştirmeyi bulmayı sağlar.
3
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri karşılaştırarak hatalı olanı belirle.
Geven bitkisinin psödomaki (çalı) olarak verilmesi, formasyonlar arası bir kategori hatasıdır.
Geven, antropojenik bozkırların tipik bir üyesidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de bitki formasyonlarının sınıflandırılması ve tür bazlı ayrımı.
Tahmini Süre:50s
Soru 89Soru →

Türkiye'nin kış mevsiminde yaşadığı hava koşulları büyük oranda İzlanda ve Sibirya kökenli basınç merkezlerinin birbirine karşı olan etki alanı üstünlüğü ile belirlenir.

Bu basınç merkezlerinin oluşum kökenleri ve Türkiye üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzlanda basıncı, Dünya'nın günlük hareketine bağlı olarak kuşaklar arası basınç farklarından doğan dinamik bir merkezdir ve kışın Türkiye'de cephe sistemlerinin geçişine imkan tanır.

Cevap

İzlanda basıncı, dinamik kökenli bir merkez olup kışın Türkiye'de cephe sistemlerinin geçişini sağlayarak yağışlı ve nispeten ılıman hava koşulları oluşturur.
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, Dünya'nın günlük hareketine bağlı olarak 60∘60^\circ enlemlerinde oluşan kalıcı bir basınç kuşağının parçasıdır. Türkiye'de özellikle kışın etkili olduğunda, kutupsal hava kütlesi ile tropikal hava kütlesinin karşılaşma alanı olan cephe sistemlerini beraberinde getirerek bol yağış ve ılık hava koşullarına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Basınç merkezlerinin oluşum kökenlerini (dinamik/termik) belirle.
İzlanda 60∘60^\circ dinamik alçak basınç kuşağının bir parçasıdır. Sibirya ise kışın Asya kıtasının aşırı soğumasıyla oluşan termik yüksek basınçtır.
Oluşum kökenleri merkezlerin mevsimsel davranışını ve etki gücünü belirler.
2
Merkezlerin getirdiği hava koşullarını analiz et.
İzlanda nemli ve ılıman (denizden gelir), Sibirya ise kuru ve dondurucu soğuk (karadan gelir) karakterlidir.
Hava kütlesinin kaynağı olan bölge, taşıdığı nem ve sıcaklık özelliklerini Türkiye'ye yansıtır.
3
Seçeneklerdeki köken-etki eşleşmelerini kontrol et.
İzlanda'nın dinamik kökenli olduğu ve yağışlı hava getirdiği bilgisi coğrafi gerçeklerle örtüşmektedir.
Doğru seçenek hem oluşum nedenini hem de sonucu tutarlı bir şekilde açıklamalıdır.

Anahtar Kavram

Basınç merkezlerinin dinamik (günlük hareket) ve termik (sıcaklık) ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 90Soru →

Türkiye'de ormanların coğrafi bölgelere göre dağılışında nem ve yağış koşulları temel belirleyicidir. Bu durumun bir sonucu olarak orman alanlarının toplam yüz ölçümü içindeki payı bölgeler arasında farklılık gösterir.

Buna göre, Türkiye'de toplam orman varlığının yaklaşık %25\%25'ine sahip olan ve bu alanda ilk sırada yer alan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karadeniz Bölgesi

Cevap

Karadeniz Bölgesi, Türkiye'de orman varlığının en fazla olduğu coğrafi bölgedir.
Türkiye'de orman dağılışını belirleyen temel faktör yağış rejimi ve miktarıdır. Karadeniz Bölgesi, her mevsim yağış alması ve nemli iklim koşulları sayesinde ülke ormanlarının yaklaşık %25\%25'ine ev sahipliği yaparak ilk sırada yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'de orman yetişmesini sınırlayan en önemli faktörün nem ve yağış olduğunu belirlemek.
Yeterli yağış alan bölgelerde orman alanı genişlerken, kurak bölgelerde daralır.
Türkiye'deki orman dağılışını anlamak için iklim özelliklerini analiz etmek gerekir.
2
Bölgelerin yıllık yağış ve nem verilerini karşılaştırmak.
Karadeniz Bölgesi'nin her mevsim yağışlı ve nemli olması nedeniyle orman gelişimine en uygun alan olduğu saptanır.
Orman varlığının en yüksek olduğu bölgeyi bulmak için iklimsel veriler temel alınır.
3
Bölgesel orman istatistiklerine göre sıralama yapmak.
Karadeniz Bölgesi %25\%25 ile birinci, Akdeniz Bölgesi %24\%24 ile ikinci sırada yer alır.
Sıralama verisi üzerinden doğru bölgeyi kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Orman Varlığının Bölgesel Dağılımı
Tahmini Süre:45s
Soru 91Soru →

Türkiye'yi etkileyen basınç merkezleri oluşum nedenlerine göre termik ve dinamik kökenli olarak gruplandırılmaktadır. Bu merkezlerin etkili oldukları dönemler ve Türkiye iklimi üzerindeki sonuçları farklılık göstermektedir.

Buna göre; kış aylarında karasallığın etkisiyle oluşup dondurucu soğuklar ve ayaza neden olan basınç merkezi ile 30∘30^\circ enlemleri çevresinde yıl boyunca etkili olan ancak yazın etkisini artırarak kuraklığa yol açan basınç merkezinin oluşum kökenleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Termik - Dinamik

Cevap

Sözü edilen basınç merkezlerinin oluşum kökenleri sırasıyla termik ve dinamiktir.
Sibirya Yüksek Basıncı, kışın Asya kıtasının aşırı soğuması sonucunda oluştuğu için termik kökenli bir merkezdir. Asor Yüksek Basıncı ise dünyanın günlük hareketiyle 30∘30^\circ enlemlerinde oluşan dinamik yüksek basınç kuşağının bir parçasıdır. Bu nedenle doğru eşleştirme termik ve dinamik şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde tarif edilen basınç merkezlerini tespit etmek.
Birinci merkez kışın dondurucu soğuk getiren Sibirya Yüksek Basıncı, ikinci merkez ise 30∘30^\circ enlemi ve yaz kuraklığıyla ilişkili olan Asor Yüksek Basıncıdır.
Belirtilen mevsimsel etkiler ve konum bilgileri bu merkezlerin karakteristik özellikleridir.
2
Tespit edilen merkezlerin oluşum kökenlerini (termik/dinamik) sınıflandırmak.
Sibirya karaların soğumasına bağlı olarak termik (ısıl), Asor ise genel hava sirkülasyonuna bağlı olarak dinamik kökenlidir.
Coğrafya literatüründe bu merkezler oluşum nedenlerine göre bu şekilde ayrılır.

Anahtar Kavram

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezlerinin Oluşum Kökenleri
Soru 92Soru →

Türkiye'nin iklimini etkileyen basınç merkezleri; oluşum kökenleri, geldikleri yönler ve hava durumuna etkileri bakımından farklılık gösterir. Buna göre, aşağıda verilen basınç merkezi ve özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzlanda Alçak Basıncı — Termik Kökenli — Kutup üzerinden gelen dondurucu rüzgarların etkisiyle kışın en düşük sıcaklıkların yaşanmasını sağlaması

Cevap

İzlanda Alçak Basıncı'nın termik kökenli olduğu ve kışın en düşük sıcaklıkları getirdiği ifadesi yanlıştır; çünkü bu basınç merkezi dinamik kökenlidir ve kışın havayı yumuşatıcı etki yapar.
İzlanda Alçak Basıncı, 60∘60^\circ kuzey enlemleri çevresinde dünyanın günlük hareketine bağlı olarak oluşan 'dinamik' kökenli bir basınç merkezidir. Kış mevsiminde Türkiye'ye sokulduğunda, Sibirya'dan gelen dondurucu soğukların aksine, Atlantik üzerinden nemli ve nispeten ılık hava kütlelerini taşıyarak yağışlara neden olur. En düşük sıcaklıklar, ayaz ve dondurucu soğuklar karasal kökenli ve termik yapılı olan Sibirya Yüksek Basıncı'nın temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Basınç merkezlerinin oluşum kökenlerini (dinamik veya termik) sınıflayın.
İzlanda ve Asor dinamik kökenli; Sibirya ve Basra termik kökenlidir.
Dinamik merkezler dünyanın günlük hareketine, termik merkezler ise yerin aşırı ısınması veya soğumasına bağlıdır.
2
Eşleştirmelerdeki mevsimsel etkileri ve karakteristik özellikleri kontrol edin.
İzlanda'nın 'termik' ve 'dondurucu soğuk kaynağı' olduğu bilgisi yanlıştır.
İzlanda kışın yağış ve ılıman hava taşırken, dondurucu soğuklar Sibirya'nın (kuzeydoğu) özelliğidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinin (Asor, İzlanda, Sibirya, Basra) kökenleri ve mevsimsel etkileri.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 93Soru →

Türkiye’nin iklim özellikleri üzerinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte etkili olmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye iklimi üzerinde mutlak konumun bir sonucu olarak gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Iğdır Ovası'nda çevresindeki yüksek alanlara göre daha az yağış görülmesi ve pamuk tarımı yapılabilmesi

Cevap

Iğdır Ovası'nda çevresindeki yüksek alanlara göre daha az yağış görülmesi ve pamuk tarımı yapılabilmesi
Doğru cevap olan Iğdır Ovası örneği, Türkiye'nin göreceli (özel) konumuna dayalı bir durumdur. Iğdır'ın çevresindeki yüksek dağlar (Doğu Anadolu'nun yüksek platoları ve Aras Dağları) nemli hava kütlelerinin içeri girmesini engeller ve ova çukurda kaldığı için fön rüzgarlarının da etkisiyle sıcak ve kuru bir mikroklima alanı oluşur. Bu durum doğrudan yer şekilleriyle ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak konumun iklim üzerindeki etkilerini tanımla.
Enlem, Orta Kuşak ve Kuzey Yarım Küre özellikleri (cephe yağışları, bakı yönü, kuzey rüzgarları etkisi) mutlak konumla ilgilidir.
Soruda mutlak konumun sonucu olmayanı bulmak için önce mutlak konum özelliklerini ayıklamak gerekir.
2
Göreceli konumun iklim üzerindeki etkilerini tanımla.
Yükselti, denizellik, karasallık ve yer şekilleri (dağların uzanışı, mikroklima) göreceli konumla ilgilidir.
Mutlak konumla açıklanamayan durumlar genellikle yerel yer şekilleri veya özel konum şartlarıyla açıklanır.
3
Iğdır Ovası örneğini analiz et.
Iğdır'ın az yağış alması 'yağış gölgesi' (rain shadow) durumunda olmasıyla, pamuk yetişmesi ise çevresine göre alçakta kalan korunaklı bir mikroklima alanı olmasıyla (yer şekilleri) açıklanır.
Bu durum enlemle değil, yerel topoğrafik özelliklerle yani göreceli konumla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Mutlak ve Göreceli Konumun İklim Üzerindeki Farklı Etkileri

İpuçları

1
Bir özelliğin mutlak konumla ilgili olması için enlem, boylam, yarım küre veya kuşak özellikleriyle açıklanabiliyor olması gerekir.
2
Yer şekilleri, yükselti, denizellik ve karasallık gibi faktörler 'göreceli konum' (özel konum) başlığı altında incelenir.
3
Iğdır'daki pamuk tarımı ve az yağış durumu, bölgenin çevresine göre 'çukurda' kalmasıyla yani yer şekilleriyle açıklanan özel bir durumdur.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de mikroklima alanları ve nedenlerini (Rize-Turunçgil, Artvin-Zeytin vb.) inceleyerek göreceli konum etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 94Soru →

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; Samsun ve çevresindeki sıcaklık değerlerinin, kendisinden daha güneyde yer alan Konya ve çevresinden daha yüksek olduğu görülmektedir.

Samsun'un Konya'ya göre daha kuzeyde yer almasına rağmen kış aylarında daha yüksek "indirgenmiş" sıcaklığa sahip olması, aşağıdakilerden hangisinin sıcaklık üzerindeki etkisini kanıtlamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denizellik ve karasallık

Cevap

Samsun'un Konya'dan daha sıcak olması, denizelliğin kış ılıklığı sağlayarak enlem etkisini geçersiz kıldığını kanıtlar.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları yükseltinin etkisini ortadan kaldırdığı için sıcaklık farkları sadece enlem ve denizellik-karasallık ile açıklanabilir. Samsun'un Konya'dan daha kuzeyde olmasına rağmen kışın daha sıcak olması, enlem etkisiyle (matematik konum) çelişir ve bu durum ancak denizelliğin (özel konum) kış ılıklığı sağlamasıyla açıklanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Harita türünü analiz etme
Haritanın "indirgenmiş" olduğu saptandı, yani yükseltinin etkisi yok sayılmıştır.
Soruda sunulan farkın yükselti ile açıklanamayacağını anlamak için bu adım kritiktir.
2
Konumsal karşılaştırma yapma
Samsun'un daha kuzeyde (kutba yakın), Konya'nın daha güneyde (ekvatora yakın) olduğu belirlendi.
Normal şartlarda (enlem etkisiyle) güneydeki Konya'nın daha sıcak olması gerektiği görülür.
3
Çelişkiyi açıklayan faktörü bulma
Samsun'un kıyıda (denizel), Konya'nın iç kesimde (karasal) olması farkın temel nedenidir.
Kışın denizler geç soğuduğu için kıyılar, iç kesimlerden daha yüksek sıcaklığa sahiptir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık İlişkisi
Tahmini Süre:50s
Soru 95Soru →

Türkiye'de yıllık toplam yağış miktarının dağılışında yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve yükseltisi belirleyici bir rol oynamaktadır. Akdeniz kıyısında yer alan Antalya'nın yıllık ortalama yağış miktarının (10001000 mm'den fazla), Karadeniz kıyı kuşağında bulunmasına rağmen Samsun'un yıllık yağış miktarından (700700 mm civarı) belirgin şekilde daha fazla olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Samsun'un gerisinde uzanan Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde yer alması

Cevap

Samsun'un gerisindeki dağların yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde uzanması
Doğru seçenek olan ifade, Samsun'un çevresindeki Canik Dağları'nın ortalama yükseltisinin düşük olması (15001500 metre civarı) ve kıyıdan itibaren hemen yükselmemesi durumuna dikkat çeker. Bu topografik yapı, nemli deniz havasının hızla yükselip soğumasını engeller, nemli hava iç kesimlere süzülür ve kıyıya bırakılan orografik yağış miktarı Antalya'ya göre daha düşük kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Orografik (yamaç) yağış mekanizmasını analiz etmek
Denizden gelen nemli hava kütlelerinin yağış bırakabilmesi için bir dağ yamacı boyunca yükselip soğuması gerekir.
Yağış oluşumu için bağıl nemin %100\%100 olması, yani havanın neme doyması şarttır.
2
İki ilin topografik özelliklerini karşılaştırmak
Antalya'da Batı Toroslar kıyıya paralel ve yüksek (Bey Dağları) uzanırken, Samsun'da Canik Dağları hem daha alçaktır hem de kıyıdan daha içeride başlar.
Dağların alçak olması havanın yükselim miktarını, dolayısıyla yoğunlaşma ve yağış miktarını azaltır.

Anahtar Kavram

Yer şekillerinin (yükselti ve kıyıya mesafe) yağış miktarı üzerindeki etkisi
Soru 96Soru →

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; izoterm eğrilerinin enlemlere tam uygunluk göstermediği, kıyı kuşağı ile iç kesimler arasında belirgin sapmalar (menderesler) yaptığı görülmektedir.

Bu haritadaki izoterm eğrilerinin enlemlerden sapma göstererek farklı uzanış sergilemesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortalama yükselti farkı

Cevap

Ortalama yükselti farkı
Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken, her merkezin yükseltisi yok sayılarak sıcaklığı deniz seviyesine (00 metre) uyarlanır. Bu işlem sırasında yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi tamamen elendiği için, bu tür haritalarda izoterm eğrilerinin yaptığı sapmalar yükselti farkı ile açıklanamaz. Doğru cevap olan seçenek, bu harita türünün temel tanımıyla çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki 'deniz seviyesine indirgenmiş' ifadesini analiz etme
İndirgenmiş sıcaklık, bir merkezin gerçek sıcaklığına her 200200 metre yükseklik için 1∘C1^\circ C eklenerek (deniz seviyesinde kabul edilerek) bulunan değerdir.
İndirgenmiş haritaların temel amacı yer şekillerinin ve yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini devre dışı bırakarak diğer faktörleri incelemektir.
2
Haritadaki sapmaların (enleme uymayan durumların) nedenlerini belirleme
Sapmalar; denizellik, karasallık, rüzgarlar, nem ve basınç gibi özel konum şartlarıyla açıklanır.
Eğer sadece enlem etkili olsaydı izotermler paralel çizgiler şeklinde uzanırdı.
3
Yükselti faktörünün bu haritadaki rolünü değerlendirme
Yükselti etkisi matematiksel olarak yok sayıldığı için, harita üzerinde görülen hiçbir sıcaklık farkı veya eğri sapması yükselti ile açıklanamaz.
Tanım gereği indirgenmiş haritalarda yükseltinin etkisi sıfıra indirilmiştir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi
Soru 97Soru →

Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması nedeniyle rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi esiş yönüne göre değişir. Bu rüzgarların yönleri ve isimleri, coğrafya derslerinde genellikle 'Kayıp Sakal' kısaltmasıyla kodlanmaktadır. Buna göre, Türkiye'de estiği yerin sıcaklığını artırması beklenen yerel rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lodos

Cevap

Türkiye'de güneybatı yönünden eserek sıcaklığı artıran yerel rüzgar Lodos'tur.
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki konumu gereği güneyden esen rüzgarlar sıcaklığı artırır. Lodos, güneybatı yönünden estiği için bu kurala uyar ve sıcaklıkları yükseltir.

Adım Adım Çözüm

1
'Kayıp Sakal' (Karayel, Yıldız, Poyraz - Samyeli, Kıble, Lodos) kodlamasını hatırla.
Rüzgarların saat yönünde kuzeybatıdan başlayarak sıralandığını hatırla: K-Y-P (Kuzey), S-K-L (Güney).
Rüzgarların esiş yönlerini belirlemek, sıcaklık üzerindeki etkilerini anlamak için gereklidir.
2
Türkiye'nin matematik konumunun rüzgarlara etkisini hatırla.
Kuzey Yarım Küre'de olduğumuz için kuzeyden gelenler soğutur, güneyden gelenler ısıtır.
Bu durum Türkiye'nin Ekvator'un kuzeyinde yer almasının (enlem etkisi) bir sonucudur.
3
Seçeneklerdeki rüzgarları yönlerine göre eşleştir.
Lodos güneybatıdan estiği için sıcaklığı artırır.
Güney sektörlü olan Lodos, Ekvatoral kaynaklı hava kütlelerini taşıdığı için sıcaklık artışına yol açar.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Matematik Konumu ve Yerel Rüzgarlar

İpuçları

1
'Kayıp Sakal' kodlamasındaki ilk üç harf kuzeyden, son üç harf güneyden esenleri temsil eder.
2
Türkiye'de sıcaklığı artıran rüzgarlar güney sektörlüdür (Samyeli, Kıble, Lodos).

Daha Fazla Pratik

Lodos'un estiği kış günlerinde karların hızla erimesine ve soba zehirlenmelerine neden olduğunu unutma.
Tahmini Süre:45s
Soru 98Soru →

Türkiye'de çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki) üzerine saha çalışması yürüten bir araştırmacı; Antalya'dan başlayarak Ege kıyıları üzerinden İstanbul'a, oradan da Doğu Karadeniz kıyılarına kadar uzanan bir güzergâhı takip etmiştir.

Araştırmacının tuttuğu gözlem notlarında yer alan aşağıdaki bilgilerden hangisi coğrafi gerçeklerle çelişmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karadeniz kıyılarındaki psödomaki topluluklarının, tür bileşimi ve yaprak özellikleri bakımından Akdeniz makileriyle tamamen özdeş olması ve kışın yaprak dökmemesi

Cevap

Karadeniz kıyılarındaki psödomaki topluluklarının Akdeniz makileriyle özdeş olduğunu ve kışın yaprak dökmediğini belirten ifade yanlıştır.
Karadeniz kıyı kuşağında ormanların tahribiyle oluşan psödomakiler (yalancı makiler), Akdeniz makileriyle tamamen aynı değildir. Makiler her zaman yeşil kalan, sert ve tüylü yapraklı (sklerofil) çalılardır. Oysa psödomakiler, bünyesinde fındık, muşmula, kızılcık ve şimşir gibi kışın yapraklarını döken, nem isteği yüksek olan ağaççıkları da barındırır. Bu nedenle 'tamamen özdeş olması' ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Çalı formasyonlarının tür ayrımını yap
Maki (her zaman yeşil), Garig (çok kısa boylu maki tahribi), Psödomaki (yalancı maki).
Her formasyonun ekolojik istekleri ve görünüşü farklıdır.
2
Maki üst sınırını enlem ilişkisiyle analiz et
Antalya (800−900800-900 m) > İzmir (500−600500-600 m) > İstanbul (200200 m).
Sıcaklığın enlem etkisiyle kuzeye doğru azalması bitki üst sınırını belirler.
3
Psödomaki ve maki arasındaki karakteristik farkları belirle
Psödomakiler Karadeniz'in nemli şartlarına uyum sağlamıştır ve kışın yaprak döken nemcil türleri barındırır.
Gerçek maki kurakçıl ve sert yapraklıyken, psödomaki karma bir yapıdadır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de çalı formasyonlarının (maki, garig, psödomaki) dağılışında enlem ve nemlilik faktörlerinin etkisi.

Daha Fazla Pratik

Maki üst sınırının bölgelere göre değişimi ile orman üst sınırının bölgelere göre değişimi arasındaki faktör farkını (sıcaklık vs nem) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 99Soru →

Bir meteoroloji uzmanı kış mevsiminde yaptığı tahminde; 'Türkiye'nin kuzeydoğusundan sokulan soğuk bir hava kütlesinin etkisiyle iç kesimlerde bulutluluğun azaldığı, geceleri yer radyasyonu nedeniyle sıcaklıkların ekstrem seviyelere düştüğü ve şiddetli ayazın yaşanacağı bir döneme girilecektir.' ifadesini kullanmıştır. Bu hava durumuna neden olan basınç merkezinin oluşum karakteri ve dikey yönlü hava hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Termik kökenli - Alçalıcı hava hareketi

Cevap

Söz konusu hava durumu Sibirya Termik Yüksek Basıncı tarafından oluşturulur ve bu merkez termik kökenli olup alçalıcı hava hareketine sahiptir.
Soru kökünde tarif edilen 'kışın kuzeydoğudan gelen dondurucu hava' ve 'ayaz' durumu Sibirya Termik Yüksek Basıncı'na aittir. Yüksek basınç merkezlerinde dikey yönlü hava hareketi alçalıcıdır (alçalan hava ısınır, bulut dağılır). Sibirya merkezi, kışın Asya kıtasının aşırı soğumasıyla oluştuğu için de termik kökenli olarak sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hava durumunun karakterini analiz etme
Kış mevsiminde kuzeydoğu yönlü, dondurucu soğuk ve 'ayaz' (bulutsuz hava) özellikleri Sibirya Yüksek Basıncı'nı işaret eder.
Türkiye'yi kışın kuzeydoğudan etkileyen en güçlü basınç merkezi Sibirya'dır.
2
Basınç tipine göre dikey hava hareketini belirleme
Ayazın oluşması için havanın açık olması gerekir; bu da alçalıcı hava hareketine sahip yüksek basınç alanlarında görülür.
Alçalıcı hava hareketleri ısınma eğiliminde olduğu için nem taşıma kapasitesi artar ve bulut oluşumu engellenir.
3
Oluşum kaynağını (kökenini) belirleme
Sibirya, kışın aşırı soğuyan geniş kara kütlesi üzerinde oluştuğu için termik kökenlidir.
Termik merkezler doğrudan sıcaklık farklarına (soğuma veya ısınma) bağlı olarak oluşur.

Anahtar Kavram

Sibirya Termik Yüksek Basıncı (TYB)

İpuçları

1
Türkiye'yi kışın kuzeydoğudan etkileyen merkez Sibirya'dır.
2
Ayazın yaşanması için gökyüzünün açık olması gerekir; bu durum sadece havanın alçaldığı basınç tiplerinde mümkündür.
3
Sibirya'nın kışın soğumaya bağlı oluşması onu 'termik', yüksek basınç olması ise 'alçalıcı' yapar.

Daha Fazla Pratik

İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın kış mevsimindeki etkileri ile bu sorudaki durumu karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 100Soru →

Türkiye'nin deniz etkisinden uzak iç kesimlerinde geniş alanlarda etkili olan; yıllık yağış miktarının az olduğu, en fazla yağışın ilkbahar aylarında yükselim (konveksiyonel) yağışları şeklinde düştüğü iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Step (Ilıman Karasal) İklim

Cevap

Türkiye'nin iç kesimlerinde etkili olan ve en fazla yağışını ilkbaharda alan iklim tipi Step (Ilıman Karasal) iklimdir.
Step (Ilıman Karasal) iklim, Türkiye'nin deniz etkisine kapalı iç kesimlerinde görülür. Bu iklimin en ayırt edici özelliği, yıllık yağış miktarının az olması ve yağışın en büyük kısmının ilkbahar aylarında konveksiyonel (ısınan havanın yükselmesiyle oluşan) şekilde düşmesidir. Halk arasında bu yağışlara 'kırkikindi yağışları' da denir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki coğrafi konumu belirle.
Deniz etkisinden uzak iç kesimler (İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu'nun alçak yerleri).
İklim tipinin yayılım alanını daraltmak için gereklidir.
2
Yağış rejimini ve oluşum şeklini analiz et.
En fazla yağış ilkbaharda ve konveksiyonel (yükselim) kökenli.
Türkiye'deki iklim tiplerini ayıran en temel özellik yağışın mevsimsel dağılımıdır.
3
Bilgileri iklim tipleriyle eşleştir.
Step iklimi ilkbahar yağışları ile karakterizedir.
Diğer iklim tiplerinin (Akdeniz-Kış, Karadeniz-Sonbahar, Sert Karasal-Yaz) yağış rejimleri bu tanıma uymaz.

Anahtar Kavram

Türkiye'de iklim tiplerinin yağış rejimleri

Daha Fazla Pratik

Step ikliminin doğal bitki örtüsü olan bozkır türlerini (geven, çoban yastığı, üzerlik vb.) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 5 / 38Sonraki
Türkiye'nin İklimi ve Bitki Örtüsü — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 5 | Examkin