Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

Avrupa'da $1930$'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarının yarattığı tehdit karşısında Türkiye, batı sınırlarını güvence altına almak amacıyla bölgesel bir ittifak arayışına girmiştir. Bu doğrultuda $9$ Şubat $1934$ tarihinde Atina'da imzalanan Balkan Antantı'na katılan devletlerin tamamı aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

$1930$’lu yılların ikinci yarısında İtalya’nın Habeşistan’ı (Etiyopya) işgal etmesi ve Doğu Akdeniz’de yayılmacı bir politika izlemesi, Orta Doğu’daki güvenlik dengelerini sarsmıştır. Bu tehdit karşısında Türkiye’nin öncülüğünde İran, Irak ve Afganistan’ın katılımıyla $8$ Temmuz $1937$’de Tahran’da Sadabat Paktı imzalanmıştır.

Buna göre Sadabat Paktı’nın temel kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nin uygulanması sürecinde ortaya çıkan "etabli" (yerleşik) sorunu; Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'nın teknik-hukuki tanımlama çabalarına rağmen bir çıkmaza dönüşmüştür. 1930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu çıkmazın aşılmasını ve Türk-Yunan dostluk döneminin başlamasını sağlayan temel çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) tüzüğüne göre, bir devletin cemiyete üye olabilmesi için yazılı bir müracaatta bulunması ve bu müracaatın genel kurulda onaylanması gerekmekteydi. Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin $1932$ yılında cemiyete katılımı, bu tüzük hükmünün dışına çıkılarak 'davet usulü' ile gerçekleşen istisnai bir durumdur. Türkiye'nin bu şekilde üyeliğe kabul edilmesindeki temel dış politika etkeni ve bu davet önerisini cemiyet genel kuruluna sunan devlet aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Musul Sorunu'nun uluslararası platformlardaki karmaşık hukuki ve siyasi seyri ile $5$ Haziran $1926$ tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması'nın içeriği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Atatürk dönemi Türk dış politikası; $1923-1930$ yılları arasında daha çok Lozan Antlaşması'ndan kalan pürüzlerin giderilmesine odaklanırken, $1930$ sonrasında uluslararası konjonktürde artan revizyonist (yayılmacı) tehditlere karşı "Kolektif Güvenlik" ve "Statükonun Korunması" ilkelerini esas almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin $1930-1939$ yılları arasındaki dönemde, değişen dünya dengeleri karşısında barışı korumak amacıyla gerçekleştirdiği girişimlerden biridir?

Atatürk Dönemi Türk dış politikasında önemli bir başarı olan Hatay'ın anavatana katılması sürecinde, $23$ Haziran $1939$ tarihinde Türkiye ile Fransa arasında imzalanan ve bölgenin Türkiye Cumhuriyeti'ne iltihakını (katılmasını) kesinleştiren son diplomatik belge aşağıdakilerden hangisidir?

1923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi ile başlayan "etabli" (yerleşik) sorunu, Türkiye ve Yunanistan arasında uzun süren diplomatik gerginliklere yol açmıştır. Bu anlaşmazlık, 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur.

Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" kavramı konusunda varılan temel uzlaşı aşağıdakilerden hangisidir?

$1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar rejimi Türkiye'nin lehine köklü bir değişikliğe uğramış ve Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliği tam olarak sağlanmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin getirdiği düzenlemeler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lozan Barış Konferansı'nda çözülemeyen Musul Sorunu sürecinde, Milletler Cemiyeti Meclisi’nin vereceği kararın taraflar için bağlayıcı olup olmadığı konusunda Türkiye ile İngiltere arasında hukuki bir uyuşmazlık yaşanmıştır. Bu uyuşmazlık üzerine görüşü istenen Lahey Adalet Divanı'nın, Cemiyet Meclisi'nin vereceği kararın kesin bir hakem kararı niteliğinde olduğu yönündeki mütalaası, $1926$ Ankara Antlaşması'na giden süreci şekillendirmiştir.

Bu diplomatik ve hukuki süreç sonunda imzalanan Ankara Antlaşması'nın hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Atatürk dönemi dış politikasında $1923-1930$ ve $1930-1939$ yılları arasındaki stratejik makas değişimi; $1920$'li yıllarda ikili diplomasiyle "Lozan’dan kalan pürüzlerin" giderilmesine odaklanılırken, $1930$'larda çok taraflı paktlar üzerinden "uluslararası barışı koruma" misyonunun üstlenilmesini beraberinde getirmiştir. Bu değişim, Türk dış politikasının temel felsefesi açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir yansımasıdır?

Lozan Barış Konferansı’nda çözülemeyen tek konu olan Musul Sorunu, 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile kesin olarak sonuçlanmıştır. Bu antlaşmada, Milletler Cemiyeti tarafından önerilen ve Türkiye ile Irak arasındaki sınırı belirleyen hat aşağıdakilerden hangisidir?

$1923$ Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın her iki yakasının askerden arındırılması" ve "yönetimin başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılması" gibi hükümler, Türkiye'nin egemenlik haklarını ve milli güvenliğini kısıtlayan temel unsurlar olarak görülmekteydi. $1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu sınırlamalar tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye'ye sağladığı en temel siyasi kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

$1923$ yılında imzalanan Lozan Antlaşması'nın Boğazlar ile ilgili maddeleri, Türkiye'nin tam egemenlik haklarını kısıtlayan hükümler içeriyordu. Bu hükümlerin başında Boğazlar'ın idaresinin uluslararası bir heyete bırakılması ve kıyıların askerden arındırılması geliyordu. $1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu kısıtlamalar ortadan kaldırılmış ve Boğazlar'ın yönetimi tamamen Türk devletine bırakılmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini sağlayan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$1923$ tarihli Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın her iki yakasının askerden arındırılması" ve "Boğazlar yönetimi için uluslararası bir komisyon kurulması" hükümleri, $1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu köklü değişikliğin Türkiye Cumhuriyeti açısından doğurduğu en temel diplomatik ve hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

$1923$ Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan "Türk ve Yunan Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme"de, İstanbul Rumlarının "etabli" (yerleşik) sayılabilmesi için $30$ Ekim $1918$ tarihinden önce İstanbul belediye sınırları içinde yerleşmiş olma şartı getirilmiştir. Ancak bu tarihin tespiti ve hukuki yorumu iki ülke arasında uzun süren bir gerginliğe neden olmuş, konu Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na taşınsa da kesin bir çözüme ulaşılamamıştır. Sorun ancak $10$ Haziran $1930$ tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile giderilebilmiştir.

Buna göre, $1930$ Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununu kesin olarak çözen temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı'nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu, $5$ Haziran $1926$ tarihinde İngiltere ile imzalanan Ankara Antlaşması ile bir karara bağlanmıştır. Bu antlaşmanın maddeleri ve sonuçları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lozan Barış Antlaşması ile yabancı okulların Türk kanunlarına uyması kararlaştırılmış; ardından çıkarılan yasal düzenlemelerle bu okullar doğrudan denetim altına alınmıştır. Fransa'nın bu düzenlemeleri uluslararası bir platformda tartışma ve Türkiye ile müzakere etme talepleri, Türk hükümeti tarafından "ulusal egemenliğe müdahale" sayılarak kesin bir dille reddedilmiştir. Türkiye'nin bu tavizsiz tutumunun temel hukuki ve siyasi dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Milletler Cemiyeti nezdinde yürütülen görüşmeler sonucunda kabul edilen ve Hatay’ın iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde ise Suriye’ye bağlı bir 'ayrı varlık' ($entite$ $distincte$) olarak tanınmasını öngören rapor, bölgedeki Türk varlığının uluslararası alanda tescillenmesini sağlamıştır. Türkiye'nin diplomatik başarısını simgeleyen bu raporun sunduğu hukuki çerçeve, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesinde temel belirleyici rol oynamıştır?

1923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde İstanbul Rumları ile Batı Trakya Müslümanlarının 'etabli' (yerleşik) sayılarak mübadele dışı tutulması kararlaştırılmıştır. Ancak iki ülke arasında bu kavramın tanımı üzerine çıkan teknik anlaşmazlıklar, sorunun Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na taşınmasına neden olmuş, nihayet $10$ Haziran $1930$ tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin çözüme kavuşturulmuştur.

Buna göre, $1930$ yılında imzalanan Ankara Antlaşması'nın 'etabli' sorununun çözümü konusunda getirdiği temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?