Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

Yeni Türk Devleti, Lozan Antlaşması'ndan sonra en çok uğraştığı dış politika konularından biri olan dış borçlar meselesinde $1928$ yılında alacaklı devletlerle (başta Fransa) bir ödeme planı hazırlamıştır. Ancak bu planda öngörülen taksitlerin ödenememesi üzerine $1933$ yılında Paris'te yeni bir antlaşma imzalanarak borçlar yeniden yapılandırılmıştır.

Türkiye'nin bu süreçte borç ödemelerini durdurma talebinde bulunmasına ve borçların "kâğıt frangı" üzerinden ödenmesi gibi lehte hükümler kazanmasına zemin hazırlayan temel küresel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti, $1930$’lu yıllarda "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda dünya barışına katkı sağlamayı amaçlayan aktif bir dış politika yürütmüştür. Bu dönemde Türkiye, normal şartlarda devletlerin yazılı başvurusu ile üye kabul eden bir uluslararası kuruluşa, İspanya'nın önerisi ve Yunanistan'ın desteğiyle gelen özel bir davet üzerine katılmıştır. Türkiye’nin uluslararası saygınlığının bir göstergesi kabul edilen bu gelişme ve gerçekleştiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı sonrasında Türkiye ve İngiltere arasında uzun süren diplomatik gerginlikler, $1926$ yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile bir sonuca bağlanmıştır. Türkiye'nin Musul ve Kerkük üzerindeki egemenlik haklarından feragat ettiği bu süreçte, bölgedeki enerji kaynaklarının finansal getirisine yönelik elde edilen temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında uzlaşılamadığı için Milletler Cemiyeti'ne taşınan Musul Sorunu, $5$ Haziran $1926$ tarihinde İngiltere ile imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur. Bu antlaşma ile Musul ve Kerkük'ün Irak yönetimine bırakılmasına karşılık, Türkiye'nin ekonomik kayıplarını telafi etmek amacıyla kabul edilen hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi Türk dış politikasında, $1937$ yılında Tahran’da Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı’nın diplomatik arka planı ve üye devletlerin pakt içindeki tutumları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi paktın karakteristik özellikleri arasında yer almaz?

$1936$ yılında Fransa'nın Suriye üzerindeki manda yönetimini sonlandıracağını ilan etmesiyle başlayan süreçte, Milletler Cemiyeti tarafından görevlendirilen Hollandalı diplomatın hazırladığı ve $1937$ yılında kabul edilen Sandler Raporu'nun öngördüğü düzenlemeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu'nun, $1926$ yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile kesin olarak sonuçlanması sürecine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İkinci Dünya Savaşı öncesinde değişen dünya dengelerini göz önünde bulunduran Türkiye'nin girişimi ve dönemin Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın diplomatik başarıları sonucunda $1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nden kalan dış borçlar, imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, kendi payına düşen borç yükünü hafifletmek ve ödeme koşullarını netleştirmek amacıyla $1928$ ve $1933$ yıllarında alacaklı devletlerle (özellikle Fransa) yeni protokoller imzalamıştır.

Bu süreçte yaşanan teknik ve siyasi gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

$1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Karadeniz’in güvenliğini sağlamak amacıyla kıyıdaş olan ve olmayan devletlerin savaş gemileri için farklı hukuki rejimler ve teknik kısıtlamalar öngörmüştür. Sözleşme, Türkiye'nin egemenlik haklarını tam olarak tesis ederken aynı zamanda Karadeniz’deki güç dengesini de korumayı hedeflemiştir.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, Karadeniz’e kıyıdaş devletlerin, kıyıdaş olmayan devletlere göre sahip olduğu ayrıcalıklı haklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye ile Yunanistan arasında uzun süre gerginliğe neden olan nüfus mübadelesi sürecinde, "etabli" (yerleşik) kavramının kapsamı konusundaki uyuşmazlık $1930$ yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur. Bu antlaşma ile etabli sorununun kesin olarak çözülmesini sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$1930$'lu yıllarda Avrupa'da yükselen revizyonist (yayılmacı) politikalara karşı Türkiye'nin öncülüğünde kurulan Balkan Antantı'na; bölge ülkesi olmalarına rağmen Bulgaristan ve Arnavutluk'un katılmamasının temel nedenleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan "Boğazlar'ın yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılacaktır." hükmü, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu düzenlemenin Türkiye Cumhuriyeti açısından doğurduğu en önemli hukuki ve siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ yılında yürürlüğe giren Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve sonrasındaki düzenlemelerle, Türkiye'deki yabancı okulların dini sembollerden arındırılması ve müfredatlarının Türk milli eğitim sistemine uyumlu hale getirilmesi istenmiştir. Fransa ve Vatikan'ın bu durumu 'Lozan hükümlerine aykırılık' iddiasıyla uluslararası bir uyuşmazlığa dönüştürme girişimlerine karşı Türkiye; konuyu bir dış politika sorunu olarak değil, doğrudan 'egemenlik hakkının kullanımı' olarak tanımlamıştır.

Bu bilgilere göre, Türkiye'nin Yabancı Okullar Sorunu'ndaki tutumuyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

1930'lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’ı işgaliyle artan savaş tehdidi karşısında Türkiye, doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla Tahran’da bir dostluk ve saldırmazlık paktı imzalamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, 8 Temmuz 1937 tarihinde imzalanan Sadabat Paktı’nın temel özelliklerinden biridir?

Lozan Barış Konferansı sürecinde imzalanan 30 Ocak 1923 tarihli "Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi"nde geçen "etabli" (yerleşik) kavramı, taraflar arasında uzun süren diplomatik bir krize yol açmıştır. Özellikle İstanbul'daki Rumların hangilerinin değişim dışı tutulacağı konusundaki bu uyuşmazlık, 1930 yılına kadar Türk-Yunan ilişkilerini savaşın eşiğine getirmiştir.

Buna göre, 10 Haziran 1930'da imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu sorunun kesin olarak çözülmesini sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$1930$’lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’a saldırması ve Doğu Akdeniz’de yayılmacı bir politika izlemesi, Orta Doğu’da güvenlik endişelerini artırmıştır. Bu tehdit karşısında Türkiye’nin öncülüğünde bölgesel barışı korumak amacıyla $1937$ yılında Tahran’da bir güvenlik paktı imzalanmıştır.

Buna göre, Sadabat Paktı’na imza atan devletler aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

1937 yılında Tahran’da imzalanan Sadabat Paktı, Türkiye’nin Atatürk Dönemi’nde doğu sınırlarını ve bölgesel güvenliğini koruma çabalarının bir sonucudur. Bu paktın imzalanma gerekçeleri ve üye yapısı düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1934 yılında Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Antantı, imzacı devletlerin sınırlarını karşılıklı olarak garanti altına almayı hedeflemiştir. Ancak bu oluşum, Balkan coğrafyasındaki tüm devletleri kapsayan bir güvenlik sistemi haline gelememiştir.

Paktın kuruluş süreci ve dönemin bölgesel siyasi dinamikleri dikkate alındığında, bu durumun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) tüzüğünün üyelik kabulünü düzenleyen genel hükümlerine göre, bir devletin üyeliğe kabul edilebilmesi için öncelikle cemiyete yazılı bir müracaatta bulunması ve bu başvurunun genel kurulda oylanması esastır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti, $1932$ yılında bu yerleşik diplomatik teamülün dışına çıkılarak, İspanya ve Yunanistan'ın resmi teklifiyle cemiyete "davet" edilen ilk ve tek devlet olmuştur. Türkiye'nin üyelik için yazılı bir başvuruda bulunmayı reddederek bu özel davet prosedürünün işletilmesini şart koşmasının temel diplomatik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?