Atatürk İlke ve İnkılapları

1923-1930 yılları arasında özel teşebbüsü destekleyen çeşitli yasal düzenlemeler yapılmasına rağmen, sermaye yetersizliği ve teknik eleman eksikliği gibi nedenlerle hedeflenen sanayileşme hamlesi tam anlamıyla gerçekleştirilememiştir. Bu durumun üzerine, 1930'lu yılların başından itibaren Türkiye'de "Devletçilik" ilkesi uygulanmaya konulmuştur.

Buna göre, Atatürk'ün Devletçilik ilkesinin temel karakteristiği aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetçilik ilkesi, siyasal iktidarın meşruiyetini halkın iradesinden almasını ve bu iradenin üzerinde hiçbir vesayet odağının bulunmamasını şart koşar. Türk İnkılabı sürecinde bazı düzenlemeler birden fazla ilke ile ilişkili olsa da, siyasi otoritenin bölünmezliği ve milli iradenin tekliği bağlamındaki sonuçları öncelikle Cumhuriyetçilik ile bağdaştırılır.

Bu bağlamda, 3 Mart 1924 tarihinde gerçekleştirilen Halifeliğin kaldırılması hamlesi, Cumhuriyetçilik ilkesinin aşağıdaki hangi niteliğini en doğrudan güçlendirmiştir?

$1934$ yılında kabul edilen bir kanunla; "hacı, hoca, hafız, molla, bey, efendi, paşa" gibi eski toplum yapısından gelen ve toplumsal hiyerarşiyi yansıtan unvanların kullanılması yasaklanmıştır. Bu düzenlemenin hayata geçirilmesindeki temel amaç ve doğrudan ilgili olduğu Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sisteminde, toplumsal gelişimin önündeki en büyük engel olarak görülen dogmatik kalıpların yıkılmasını sağlayan ve yapılan tüm inkılapların zamanla eskiyip durağanlaşmasını önleyerek onlara dinamizm katan temel bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nde hukuk sistemi; şer’i ve örfi hukukun yanı sıra azınlıklara tanınan haklar ve kapitülasyonlar nedeniyle parçalı bir yapı arz etmekteydi. Bu durum, aynı ülkede yaşayan vatandaşların farklı hukuk kurallarına tabi olmasına yol açıyordu. 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile bu hukuksal çok başlılık sona erdirilmiştir.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu’nun kabul edilmesinin Türkiye Cumhuriyeti’ne sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Misak-ı Milli'de yer alan;

I. Siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olan sınırlamalar (kapitülasyonlar) kaldırılmalıdır.
II. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.

maddeleri, Atatürkçü düşünce sistemini tamamlayan aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangileriyle doğrudan ilişkilidir?

Atatürk ilkelerinin dinamik bir yapıya sahip olmasını sağlayan ve bu ilkeleri tamamlayan bütünleyici ilkeler bulunmaktadır. Buna göre, Milliyetçilik ilkesinin bir gereği olarak ortaya çıkan, toplumun her türlü ayrımcılıktan uzak bir şekilde, ortak değerler etrafında kenetlenmesini öngören bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk döneminde uygulanan devletçilik modeli; liberalizmin bireyci anlayışıyla sosyalizmin kolektivist yapısı arasında Türkiye’nin o günkü özgün şartlarından doğmuş bir 'üçüncü yol' olarak nitelendirilebilir. Bu doğrultuda devlet, sadece sanayi tesisleri kurmakla kalmamış, aynı zamanda Sümerbank ve Etibank gibi kurumlar aracılığıyla bu yatırımların finansmanını ve teknik yönetimini de üstlenmiştir. Türk devletçiliğinin bu uygulama biçimi ve kurumsal yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi devletçilik ilkesinin temel karakteristiğini en iyi yansıtır?

$1$ Kasım $1922$ tarihinde saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti resmen sona ermiş; ancak bu durum, yeni kurulan devletin rejiminin adı ve devlet başkanlığı makamı gibi konularda bir belirsizlik ortaya çıkarmıştır. $1923$ yılı sonbaharında yaşanan hükümet bunalımı ile iyice belirginleşen bu siyasi boşluğu doldurarak devletin yönetim şeklini ve başkanını yasal bir statüye kavuşturan inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde $29$ Ekim $1923$ tarihinde Cumhuriyet’in ilan edilmesine giden süreçte yaşanan ve siyasi tarihe "Ekim Bunalımı" olarak geçen hükümet krizinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk milliyetçiliği; Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kurulması gibi kültürel adımların yanı sıra, iktisadi alanda da tam bağımsızlığı ve milli kaynakların korunmasını esas almıştır. Bu doğrultuda, yabancı devletlerin deniz ticareti üzerindeki imtiyazlarına son verilmesi ve Türk denizlerindeki egemenlik haklarının korunması hedeflenmiştir.

Buna göre, $1$ Temmuz $1926$ tarihinde kabul edilen ve Türk karasularında yük ve yolcu taşıma hakkını yalnızca Türk gemilerine ve vatandaşlarına tanıyan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ün Cumhuriyetçilik ilkesi; egemenliğin kaynağını şahıs, aile veya zümrelerden alarak doğrudan millete devretmeyi ve bu iradenin seçimler yoluyla temsil edilmesini esas alır. Bu bağlamda, yeni Türk devletinde milli iradenin önündeki 'çift başlılık' sorununu ortadan kaldırarak halk iradesini tek otorite haline getiren temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk döneminde gerçekleştirilen inkılaplarla toplumsal barışı sağlamak, yasalar önünde tam eşitliği gerçekleştirmek ve hiçbir kişiye veya gruba ayrıcalık tanımamak amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda yapılan çalışmalar doğrudan 'Halkçılık' ilkesi ile bağdaştırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan halkçılık ilkesine yönelik bir uygulama olduğu söylenemez?

Atatürk Dönemi'nde, modern bilimin gereklerine uygun bir yükseköğretim sistemi kurmak amacıyla İsviçreli bilim insanı Albert Malche'nin hazırladığı rapor doğrultusunda, 1933 yılında gerçekleştirilen inkılap hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde millî egemenliği kurumsallaştırmak amacıyla gerçekleştirilen;

I. Saltanatın kaldırılması (1922)
II. Cumhuriyet’in ilanı (1923)
III. Halifeliğin kaldırılması (1924)

gelişmelerinin bu kronolojik sıra ile gerçekleştirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi; Türk toplumunun birlik ve beraberliğini sağlamayı, milli bağımsızlığı korumayı ve Türk kültürünü yüceltmeyi esas alır. Buna göre, Cumhuriyet Dönemi’nde gerçekleştirilen aşağıdaki inkılaplardan hangisinin doğrudan milliyetçilik ilkesiyle ilgili olduğu savunulabilir?

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesi; egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu, toplumun kendi geleceği hakkında karar verme yetkisini elinde bulundurduğu bir yönetim anlayışıdır. Bu doğrultuda, Millî Mücadele döneminde TBMM tarafından kabul edilen 'Meclisin üzerinde hiçbir güç yoktur.' kararı, Türk siyasi hayatında aşağıdaki değişimlerden hangisinin en önemli habercisi niteliğindedir?

Atatürk milliyetçiliği; $19.$ yüzyıl Avrupa'sında yaygın olan ve milleti biyolojik bir birleşme veya ırk üstünlüğü olarak gören "objektif millet" anlayışının aksine; ortak bir tarih, dil, kültür ve birlikte yaşama arzusuna dayanan "sübjektif millet" anlayışını esas almaktadır.

Buna göre, Atatürk milliyetçiliğinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu "sübjektif ve birleştirici" yapısının en temel göstergesi olarak kabul edilebilir?

Milli Mücadele'yi sevk ve idare eden Birinci TBMM'nin ardından, $11$ Ağustos $1923$ tarihinde çalışmalarına başlayan İkinci TBMM; Lozan Antlaşması'nın onaylanması ve Cumhuriyet'in ilanı gibi temel siyasi inkılapları gerçekleştirmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İkinci TBMM dönemi ($1923$-$1927$) gelişmeleri arasında gösterilemez?

Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen liberal bir ekonomi modeli benimsenmesine rağmen, 1930'lu yıllardan itibaren 'Devletçilik' ilkesi temel bir zorunluluk olarak hayata geçirilmiştir.

Bu politika değişikliğinde;
I. Özel sektörün elinde yeterli sermaye ve teknik birikimin bulunmaması,
II. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri,
III. 1927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan beklenen sonucun alınamaması

durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?