İslamiyet Öncesi Türk Tarihi

$MÖ VII.$ yüzyılda tarih sahnesine çıkan İskitler (Sakalar); Karadeniz’in kuzeyinden Anadolu’ya, oradan Suriye ve Mısır sınırlarına kadar uzanan geniş bir coğrafyada askeri ve kültürel izler bırakmışlardır. Bozkır göçebe kültürünün en erken temsilcilerinden olan bu topluluk, dönemin büyük imparatorlukları ile hem savaşmış hem de yoğun etkileşimde bulunmuştur.

Buna göre, İskitlerin tarihsel faaliyetleri ve toplumsal yapısı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Batı Hunları olarak da bilinen Avrupa Hunları, Karadeniz'in kuzeyindeki kavimleri yerlerinden ederek büyük bir nüfus hareketini tetiklemiş ve Avrupa'da uzun süre siyasi bir güç olarak varlık göstermişlerdir. Bu süreçte hem Roma İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurmuşlar hem de Avrupa'nın etnik ve sosyal yapısını etkilemişlerdir. Buna göre, Avrupa Hun Devleti'nin faaliyetleri ve bu dönemin sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değildir?

İslamiyet öncesi Türk tarihinin aydınlatılmasında önemli bir yere sahip olan arkeolojik kazılar; bölgedeki yerleşim düzeni, ekonomik uğraşlar ve kültürel etkileşimler hakkında temel bilgiler sunar. Bu araştırmalar sonucunda ortaya çıkarılan, Afanasievo kültürünün daha gelişmiş bir safhası olarak kabul edilen ve Orta Asya'daki en geniş yayılma alanına sahip olmasıyla bilinen kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Türklerin ana yurdu olan Orta Asya'nın coğrafi sınırları belirlenirken; batıda Hazar Denizi, kuzeyde Sibirya ovaları, güneyde ise Hindikuş ve Karanlık Dağları esas alınmaktadır. Buna göre, bölgenin doğu yönündeki sınırını oluşturan doğal engel aşağıdakilerden hangisidir?

İskitler (Sakalar), $MÖ\ VII.$ yüzyıldan itibaren Avrasya bozkırlarında varlık göstermiş; maden işlemeciliğindeki estetik ve teknik ustalıkları nedeniyle tarih literatüründe "Bozkırın Kuyumcuları" unvanıyla tanınmışlardır. Sanatlarında kullandıkları "hayvan üslubu" ile kendilerinden sonraki Türk topluluklarını derinden etkileyen bu yapı, Tomris Hatun ve Alp Er Tunga gibi önemli liderlerle Pers İmparatorluğu'na karşı büyük mücadeleler vermiştir.

Buna göre İskitlerin tarihsel mirası ve teşkilat yapısı dikkate alındığında, bu topluluğu Asya Hun Devleti veya Uygurlar gibi diğer erken dönem Türk siyasi oluşumlarından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Asya'da Türklerin atalarına ait olduğu saptanan arkeolojik katmanlar, bölgedeki kültürel sürekliliği ve teknolojik gelişimi gözler önüne sermektedir. Bu doğrultuda; Altay-Sayan Dağları çevresinde temelleri atılan ilk Türk kültürünün mirasını devralıp Hazar Denizi'nin doğusuna kadar çok daha geniş bir coğrafyaya yayan, bakır ve tunç eşyaların yanı sıra altın işlemeciliğine dair ilk örneklere de rastlanan kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk tarihine ait Orta Asya kültür merkezleri üzerine yapılan araştırmalarda; Yenisey Irmağı çevresinde gelişim gösteren, bölgede demir madenini ilk kez işleyen ve dört tekerlekli arabalara ait kanıtların bulunduğu kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

452 yılında İtalya Seferi'ne çıkan Attila, Roma kapılarına kadar dayanmış ancak Papa I. Leo'nun ricada bulunması üzerine şehri yağmalamadan kuşatmayı kaldırarak geri dönmüştür. Bu olayda dini ve manevi gerekçelerin yanı sıra Hun ordusunun ve devletinin stratejik durumu da etkili olmuştur.

Buna göre, Attila'nın Roma'yı ele geçirmekten vazgeçerek geri çekilmesinde etkili olan ve Hun İmparatorluğu'nun güvenliğini doğrudan ilgilendiren stratejik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti olan Asya Hunları (Büyük Hun Devleti), Orta Asya’daki dağınık Türk boylarını ilk kez bir bayrak altında toplayarak Türk devlet geleneğinin ve kültürünün temellerini atmışlardır. Buna göre, Asya Hun Devleti’nin Türk tarihi açısından taşıdığı en temel önem aşağıdakilerden hangisidir?

Hunların batıya hareketiyle tetiklenen ve Roma İmparatorluğu'nun sarsılmasına yol açan Kavimler Göçü, Avrupa'nın siyasi ve sosyal yapısında köklü değişimlere neden olmuştur. Bu sürecin sonucunda Avrupa'da merkezi otoritenin zayıflamasıyla ortaya çıkan yönetim düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

$552$ yılında Bumin Kağan liderliğinde Avar hakimiyetine son vererek kurulan $I.$ Göktürk Devleti, Türk tarihinde 'milli bir adla' kurulan ilk devlet olma özelliğini taşır. Kuruluş sürecinde Avar Hakanı'nın Bumin Kağan'ın evlilik talebine karşılık verdiği 'Siz benim demirci kölelerimsiniz' şeklindeki aşağılayıcı tutumu, büyük bir bağımsızlık savaşına ve sonucunda Ötüken merkezli yeni bir siyasi yapının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bu süreçte Bumin Kağan'ın 'İl Kağan' unvanını alarak devleti teşkilatlandırması, Türk siyasi geleneği açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

İranlı şair Firdevsi'nin ünlü Şehname destanında "Afrasiyab" olarak adlandırılan Alp Er Tunga'nın hükümdarı olduğu; sanat eserlerinde hayvan üslubunu yansıtan ve altın işçiliğindeki maharetleri sebebiyle "Bozkırın Kuyumcuları" unvanıyla tanınan İlk Çağ topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde bozkır kültürü ve konargöçer yaşam tarzı nedeniyle sanat eserleri genellikle taşınabilir nitelikteyken, Uygurlar ile birlikte bu yapıda köklü bir değişim yaşanmıştır.

Uygurların yerleşik hayata geçmesi ve şehirleşme faaliyetlerine başlamasının Türk kültür tarihindeki en belirgin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk tarihi üzerine yapılan araştırmalarda; Pers ve Grek kaynaklarında adlarından sıkça söz edilen, bozkır kültürünün Avrupa'ya kadar taşınmasında köprü görevi gören İskitler (Sakalar) hakkında çeşitli bilgiler verilmiştir.

Buna göre, İskitler (Sakalar) ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi 'tarihsel bir yanılgı' içermektedir?

Afanesyevo kültürünün bir üst evresi ve devamı niteliğinde olan, Tunç Devri'nde Orta Asya'daki en geniş yayılma alanına sahip ve buluntuları arasında atın evcilleştirildiğine dair ilk kesin izler barındıran kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Asya'da yapılan arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkarılan kültür merkezleri arasında; bölgenin tarih öncesi dönemlerine ait en gelişmiş ve kronolojik olarak günümüze en yakın kültürü aşağıdakilerden hangisidir?

Orhun Yazıtları'nda yer alan; "Türk milleti ilini, töresini elden çıkarmış... Türk milleti yok olmasın diye, millet olsun diye babam İlteriş Kağan'ı, annem İlbilge Hatun'u Tanrı tepesinden tutup yukarı kaldırmış..." ifadeleriyle anlatılan tarihsel süreç ve Kutluk Kağan'ın faaliyetleri dikkate alındığında; Kağan'a verilen "İlteriş" unvanının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve edebiyatının en önemli belgeleri arasında yer alır. Bu yazıtlardan Vezir Tonyukuk adına dikilen abideyi; Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarından ayıran en temel üslup ve içerik farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kavimler Göçü, Avrupa'nın demografik yapısını değiştirirken aynı zamanda Roma İmparatorluğu'nun sarsılmasına ve Hunların bölgede mutlak bir güç olmasına yol açmıştır. $375$ yılında başlayan bu süreçte kurulan Avrupa Hun Devleti, özellikle Uldız ve Attila gibi hükümdarlar döneminde uyguladığı politikalarla dönemin siyasi haritasını yeniden şekillendirmiştir.

Bu tarihsel süreç ve Avrupa Hun Devleti'nin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Balamir önderliğinde batıya ilerleyen Türk boylarının başlattığı göç hareketi sonrası Macaristan ovalarında kurulan ve "Tanrı'nın Kamçısı" lakaplı hükümdarlarıyla Bizans (Doğu Roma) üzerinde kesin siyasi üstünlük kuran devlet aşağıdakilerden hangisidir?