Cümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Felsefi düşüncenin temelinde yer alan merak duygusu, insanın evreni ve varoluşu anlamlandırma çabasının en önemli itici gücüdür. (II) Bilimsel bilginin metodolojik bir disipline kavuşması, doğa olaylarının gözlemlenebilir ve rasyonel bir düzlemde açıklanmasına imkân tanımıştır. (III) Düşünce tarihine yön veren kuramcılar, toplumsal bunalımlara akılcı çözümler sunmak amacıyla evrensel etik değerleri yeniden yorumlamışlardır. (IV) Mantık ilkelerinin düşünce süreçlerine titizlikle tatbik edilmesi, argümanların tutarlılığını artırarak hatalı çıkarımların asgari düzeye indirilmesini sağlar. (V) Eleştirel bir yetkinlik kazanmak isteyen araştırmacılar, verileri tarafsız bir süzgeçten geçirmeyi öğrendikleri takdirde bilimsel nesnelliğe ulaşabilirler.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Bilimsel çalışmaların etik kurallar çerçevesinde yürütülmesi, araştırmacıların güvenilir veriler elde etmesini ve toplum sağlığını korumayı hedefler. (II) Arkeolojik kazılarda elde edilen bulguların modern genetik testlerle incelenmesi, tarih öncesi toplulukların göç yollarının daha net bir biçimde anlaşılmasına zemin hazırlamıştır. (III) Bir ülkenin küresel piyasalarda rekabet gücünü artırması, teknolojik yeniliklere ne kadar hızlı uyum sağladığına bağlıdır. (IV) Sosyal yardım projeleri, toplumdaki dezavantajlı grupların yaşam kalitesini artırmak üzere sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yürütülmektedir. (V) Gelecekte uzay madenciliği faaliyetlerinin yaygınlaşmasıyla, yeryüzündeki ham madde kısıtlılığının büyük ölçüde ortadan kalkacağı söylenebilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir kavramın ya da varlığın ne olduğunu, temel özelliklerini belirterek açıklayan cümlelere "tanım cümlesi" denir. Tanım cümleleri genellikle "Bu nedir?" veya "Bu kimdir?" sorularına cevap verir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisi bir tanım cümlesidir?

(I) Metropollerde artan enerji ihtiyacını yenilenebilir kaynaklardan karşılamak isteyen yerel yönetimler, devasa güneş paneli tarlalarına yatırım yapmaktadır. (II) Akıllı şehir uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte kentsel hizmetlerin verimliliği artmış, karbon ayak izinde belirgin bir düşüş gözlenmiştir. (III) Trafik akışını optimize etmek için geliştirilen yapay zeka tabanlı sinyalizasyon sistemleri, ulaşım süresini kısalttığı için sürücüler tarafından benimsenmiştir. (IV) Atık yönetimi süreçlerinde otomasyonun kullanılması durumunda, geri dönüşüm oranlarının %40 seviyesinde artacağı öngörülmektedir. (V) Teknolojik altyapı maliyetlerinin yüksekliği, akıllı şehir ekosistemine geçiş süreçlerinin gelişmekte olan coğrafyalarda ivme kaybetmesine yol açmaktadır.

Sürdürülebilir kentleşme ve akıllı şehirlerle ilgili bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

(I) Edebiyatın toplumsal meselelere ayna tutma işlevi, sanatçının estetik kaygılarından ödün vermesi sonucunda giderek zayıflamaktadır. (II) Sanatçıların, geniş halk kitlelerine seslerini duyurabilmek adına dildeki yalınlığı aşırıya kaçırmaları, metnin sanatsal dokusunu zedelemektedir. (III) Nitelikli okur kitlesinin azalmasıyla birlikte yayın dünyasının ticari kaygılara teslim olması, eserlerdeki derinliği her geçen gün azaltmaktadır. (IV) Bu sürecin devam etmesi durumunda, gelecek kuşakların edebiyatla kurduğu bağ sadece yüzeysel bir bilgi alışverişinden ibaret kalacaktır. (V) Eleştirmenlerin bu tabloya karşı sessiz kalmaları, popüler kültürün edebiyatı bütünüyle kuşatmasına zemin hazırlamaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Ülke genelinde dijital okuryazarlık seviyesinin yükselmesiyle birlikte e-devlet kapısı üzerinden sunulan hizmetlere olan talep artmış, bu durum fiziksel şubelerdeki yoğunluğun azalmasını sağlamıştır.

Bu cümledeki anlam ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

(I) Restorasyon süreçlerinde aslına uygun olmayan müdahaleler yapılması, kentin tarihî kimliğini zedeleyen bir unsurdur. (II) Bu eserlerin estetik değerini korumak amacıyla kullanılan harçların kimyasal analizleri uzmanlarca titizlikle yapılmalıdır. (III) Kentteki tescilli binaların her geçen gün harabeye dönüşmesine yetkililerce seyirci kalınması, gerçekten üzüntü verici bir durumdur. (IV) Zamanında bu tarihî dokuyu koruyacak yasal düzenlemeler çok daha kapsayıcı bir şekilde hayata geçirilebilirdi. (V) Ödenek yetersizliği nedeniyle projenin çevre düzenlemesi aşaması belirsiz bir tarihe ertelendi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cümlede belirtilen yargının hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğunu ifade eden cümlelere "amaç-sonuç" cümleleri denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin hangi maksatla gerçekleştirildiği belirtilmiştir?

Cümlelerde bir eylemin hangi amaca yönelik yapıldığı ile hangi nedenden dolayı gerçekleştiği karıştırılmamalıdır. Amaç bildiren cümlelerde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden bildiren cümlelerde ise eylem, gerçekleşmiş bir sebebe dayanır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni bildirilmiştir?

Kamu kurumlarındaki hizmet standartlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar kapsamında hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, amacıyla birlikte verilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, amacıyla birlikte verilmiştir?

Yıllardır her sabah aynı bozuk asansörün tamir edilmesini beklemekten vazgeçmiş, artık merdivenleri tırmanmayı günlük rutininin doğal bir parçası olarak görmeye başlamıştı.

Bu cümledeki kişinin tutumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

(I) Personel motivasyonunu artırmak üzere kurum bünyesinde çeşitli sosyal etkinlikler planlanmaktadır. (II) Genç yetenekleri kamu sektörüne kazandırmak için kapsamlı staj programları başlatılmıştır. (III) Daha verimli bir çalışma ortamı tesis etmek amacıyla ofislerin fiziki tasarımı modern standartlara göre yenilenmiştir. (IV) Kurumsal kaynakların etkin kullanımı noktasında farkındalık yaratmak için bilgilendirme seminerleri verilmektedir. (V) Teknik aksaklıklar zamanında giderilemediği için veri tabanı sistemi geçici bir süre hizmete kapatılmıştır.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle (nedeniyle) birlikte verilmiştir?

(I) Sanatsal yaratım; öznenin dış dünyadan tevarüs ettiği ham gerçekliği estetik bir süzgeçten geçirerek ona tözsel bir kimlik kazandırmasıyla tecelli eder. (II) Estetik bir nesnenin alımlanma süreci, muhatabın tinsel derinliği ve entelektüel müktesebatıyla doğrudan ilintili olduğundan, her yapıtın her alıcıda aynı tesiri uyandırması beklenemez. (III) Eleştirmen, incelediği metnin bağlamsal katmanlarını ve dilsel örüntülerini bir bütün olarak ele almadığı sürece, eserin poetik değerini tam manasıyla kavrayamaz. (IV) Çağdaş anlatıcıların geleneksel anlatı kalıplarını yıkma yoluna gitmeleri, okuru metnin anlam inşasında aktif bir özne hâline getirme arzularından ileri gelmektedir. (V) Yapay zekâ teknolojilerinin sanatsal üretim sahasındaki etkisinin, yakın gelecekte insan dehasının özgünlüğünü tartışmaya açacağı ve yeni bir ontolojik kriz yaratacağı kanaatindeyim.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

(I) Anadolu'nun kadim mutfak kültürünü kayıt altına almak üzere başlatılan saha çalışmaları, yerel lezzetlerin unutulmaya yüz tuttuğu bir dönemde büyük önem taşımaktadır.
(II) Bu çalışmaların bilimsel bir nitelik kazanması, toplanan verilerin gastronomi uzmanları tarafından titizlikle tasnif edilmesine bağlıdır.
(III) Yüzyıllardır süregelen tariflerin aslına uygun şekilde korunması, kültürel kimliğin erozyona uğramasını engelleyen en güçlü kalkandır.
(IV) Ancak genç neslin hazır gıda tüketimine yönelmesi sonucunda geleneksel mutfak pratikleri gün geçtikçe zayıflamaktadır.
(V) Keşke bu somut olmayan kültürel mirasın korunması için çok daha kapsamlı bir devlet politikası izlenseydi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cümlelerde eylemin hangi hedefi gerçekleştirmeye yönelik olduğunu bildiren yargılara 'amaç-sonuç' cümleleri denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme amacı belirtilmiştir?

(I) Yerli teknoloji üretimini teşvik etmek amacıyla teknoparklarda yeni destek paketleri hayata geçirilmiştir. (II) Ar-Ge yatırımlarına ayrılan bütçenin yetersiz kalması, bazı stratejik savunma sanayii projelerinin askıya alınmasına neden olmuştur. (III) Küresel pazarda söz sahibi olabilmek için yüksek katma değerli ürünlerin üretimine ağırlık verilmelidir. (IV) İnovasyon kültürünü tabana yaymak üzere üniversite-sanayi iş birliği modelleri yeniden yapılandırılmaktadır. (V) Nitelikli personel istihdamı sağlandığı takdirde üretim süreçlerindeki hata payı minimum seviyeye indirilecektir.

Buna göre numaralanmış cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

(I) Yerel yönetimlerin katılımcı demokrasi ilkelerini benimsemesi, kentsel projelerin toplumun tüm kesimleri tarafından sahiplenilmesini sağlamıştır. (II) Şehirlerdeki trafik yoğunluğunu kalıcı olarak azaltmak ve toplu taşıma kullanımını teşvik etmek amacıyla raylı sistem yatırımlarına öncelik verilmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?